Podstawa: współpraca pracodawców w jednym miejscu
Art. 208 Kodeksu pracy dotyczy sytuacji, w której pracownicy różnych pracodawców wykonują jednocześnie pracę w tym samym miejscu. Pracodawcy mają wtedy obowiązek współpracować, wyznaczyć koordynatora sprawującego nadzór nad bezpieczeństwem i higieną pracy wszystkich pracowników oraz ustalić zasady współdziałania, w tym sposoby informowania o zagrożeniach. Szczegółów i ewentualnych sankcji nie omawiamy tutaj: tekst ustawy jest dostępny w ISAP, a konkretny przypadek ocenia prawnik.
Dla praktyki zakładu ważne jest, że przepis mówi o współpracy i koordynacji, a nie o formalnym przeniesieniu odpowiedzialności umową. Umowa z wykonawcą reguluje relacje cywilne, lecz nie zwalnia zakładu z obowiązków organizacyjnych na jego terenie.
Najczęstsze pytania o obowiązki zleceniodawcy
Poniższe pytania wracają przy audytach, kontrolach i po zdarzeniach. Odpowiedzi mają charakter ogólny.
Czy zlecenie prac firmie zewnętrznej zdejmuje z zakładu odpowiedzialność?
Nie w całości. Wykonawca odpowiada za swoich pracowników, ale zakład odpowiada za stan bezpieczeństwa na swoim terenie i za organizację współpracy. Dlatego liczy się dopuszczenie: kogo, po jakim szkoleniu, z jakimi uprawnieniami i na podstawie jakiego zezwolenia wpuszczono do pracy.
Kto powinien być koordynatorem?
Koordynatora wyznaczają pracodawcy po wspólnych ustaleniach, w praktyce często zakład jako gospodarz terenu, a po stronie każdej firmy zewnętrznej osoba kontaktowa. System InnerWeb pozwala zapisać domyślną osobę kontaktową firmy, używaną jako koordynator, ale decyzja o roli należy do pracodawców.
Czy samo szkolenie wstępne wystarcza?
Szkolenie jest jednym z elementów. Przy pracach szczególnie niebezpiecznych dochodzą zezwolenia, kwalifikacje i kontrola w terenie. W strefach zagrożenia wybuchem dyrektywa 1999/92/WE oraz polskie rozporządzenie wymagają dodatkowo oceny ryzyka i koordynacji zabezpieczeń przy pracy kilku pracodawców.
Czas odtworzenia dowodu dla 100 osób
Jakie dowody warto mieć w systemie
W razie kontroli lub zdarzenia zakład powinien umieć pokazać staranność. Praktycznym zestawem dowodów jest ścieżka dla każdej osoby: zaproszenie na szkolenie, wynik testu z losowych pytań, oświadczenie, kwalifikacje z terminami ważności, zezwolenie na pracę i zapis wejścia.
W przykładowym zakładzie chemicznym, podmiocie kluczowym NIS2 współpracującym z ok. 20 firmami zewnętrznymi, cała ścieżka szkolenie, uprawnienia, zezwolenie, kontrola zapisuje się jako materiał dowodowy dla inspekcji pracy, audytu korporacyjnego i ubezpieczyciela. Przy skanie kodu QR system sprawdza cztery warunki: szkolenie, kwalifikacje, zezwolenie na dziś i aktywne konto.
- Imienne zaproszenie i wynik testu przypisane do osoby.
- Oświadczenie o zapoznaniu się z zasadami zakładu.
- Kwalifikacje z terminami ważności i ostrzeżeniami.
- Zezwolenie na pracę z listą zabezpieczeń i akceptacjami.
- Zapis wejścia i wyjścia oraz lista osób na terenie.
Czego system nie robi
System dostarcza dowodu do audytu i wspiera spełnienie wymogów współpracy, ale nie zastępuje decyzji pracodawców ani oceny prawnej. Nie weryfikuje autentyczności certyfikatów u wystawcy, tylko dane zapisane w kartotece, nie steruje bramką i nie rozstrzyga o winie w razie wypadku. Odpowiedź na pytanie o odpowiedzialność w konkretnej sprawie należy do prawnika i organów prowadzących postępowanie.
Ile czasu zajmuje zestawienie dowodu
Kalkulacja przykładowa: założenia to 100 osób z firm zewnętrznych w ostatnim kwartale i 3 minuty ręcznego odtworzenia dowodu jednej osoby z segregatorów, szkoleń i zezwoleń. To 300 minut, czyli 5 godzin pracy, zanim audytor zobaczy komplet. Gdy ścieżka zapisuje się w systemie, zestawienie dla wybranej osoby lub firmy zajmuje kilka minut, co przy tych samych założeniach daje ok. 10 minut łącznie.
Materiał wideo
Często zadawane pytania
Czy zakład odpowiada za wypadek pracownika firmy zewnętrznej?
To zależy od okoliczności sprawy, w tym organizacji pracy i wypełnienia obowiązków współpracy. Opis ogólny znajdziesz na stronie o odpowiedzialności za wypadek firmy zewnętrznej; ocenę konkretnego zdarzenia przeprowadzają prawnik i organy.
Czy zapis w systemie jest dowodem w postępowaniu?
Zapis dostarcza informacji o tym, kto, kiedy i na jakiej podstawie został dopuszczony. Ocena jego wagi należy do organów prowadzących postępowanie, ale uporządkowana ścieżka znacząco ułatwia wykazanie staranności.
Czy trzeba szkolić każdą osobę z firmy zewnętrznej?
Z punktu widzenia dowodu tak: imienne zaproszenie i test dla każdej osoby pokazują, że zasady przekazano wszystkim, a nie tylko osobie kontaktowej.
Źródła
Uporządkuj dowody dopuszczenia
Porozmawiajmy o tym, jak zapisywać ścieżkę szkolenie, zezwolenie, kontrola dla każdej firmy zewnętrznej w Waszym zakładzie.
Porozmawiajmy