InnerWeb
Przejdź do treści

SLA w umowie na system bezpieczeństwa: obniżenie opłaty zamiast kar

Dobre SLA w umowie na system bezpieczeństwa zakładu mieści się w jednej tabeli: trzy typy zdarzeń, czas reakcji 12 h i naprawy 8 h dla awarii strategicznej, dostępność 99,5% w miesiącu. Zamiast kar umownych działa automatyczne obniżenie wynagrodzenia o 1% za każdą godzinę przekroczenia, bez wzywania wykonawcy i bez dowodzenia szkody. Poniżej praktyki, które warto przenieść do własnej umowy.

12 h
czas reakcji, awaria typu A
8 h
czas naprawy od podjęcia obsługi
99,5%
dostępność w miesiącu kalendarzowym
1%
obniżenia za każdą godzinę przekroczenia

Dlaczego SLA bywa niezrozumiałe

Kupujący system bezpieczeństwa często nie wie, co SLA faktycznie gwarantuje, kto musi dowodzić szkody i czy umowa utrzymaniowa generuje kolejne opłaty za każde zgłoszenie. Te trzy pytania powtarzają się w zapytaniach zakładów przemysłowych i energetycznych, więc warto odpowiedzieć na nie w treści umowy, a nie w korespondencji po awarii.

W NIS2 (art. 21) wśród środków zarządzania ryzykiem wymieniono ciągłość działania, w tym zarządzanie kopiami zapasowymi i przywracaniem po awarii. SLA nie jest jedynym narzędziem do realizacji tego wymogu, ale dostarcza zamawiającemu mierzalnych parametrów, które może przedstawić audytorowi.

Trzy typy zdarzeń zamiast jednego priorytetu

Podstawą dobrego SLA jest klasyfikacja zdarzeń. W ofercie, którą traktujemy jako wzorzec, wprowadzono trzy typy, z czasem reakcji i naprawy właściwym dla skutków, jakie dane zdarzenie ma dla pracy zakładu.

  • Typ A, awaria strategiczna: reakcja w 12 h, naprawa w 8 h od podjęcia obsługi.
  • Typ B, awaria utrudniająca pracę: reakcja w następnym dniu roboczym, naprawa w 1 dzień roboczy.
  • Typ C, wsparcie i prace planowe: realizacja do 7 dni.

Definicje zapisane w umowie

Każdy typ powinien mieć opis zdarzeń, które do niego należą. Awaria strategiczna to np. brak możliwości wystawienia lub zamknięcia zezwolenia na pracę albo brak weryfikacji osób przy bramie. Bez takiej definicji spór o klasyfikację zgłoszenia pojawia się właśnie wtedy, gdy czas jest najważniejszy.

Obniżenie wynagrodzenia zależnie od przekroczenia

Obniżenie wynagrodzenia zależnie od przekroczeniaSłupki: obniżenie abonamentu 1% przy 1 godzinie przekroczenia, 4% przy 4, 8% przy 8 i 12% przy 12 godzinach.02,557,51012,5% abonamentu1 godzina: 1 % abonamentu11 godzina4 godziny: 4 % abonamentu44 godziny8 godzin: 8 % abonamentu88 godzin12 godzin: 12 % abonamentu1212 godzin
Źródło: 1% za każdą godzinę przekroczenia przy typie A; kalkulacja przykładowa

Dostępność 99,5% i okna serwisowe

Dostępność 99,5% w miesiącu kalendarzowym oznacza, że przy 30-dniowym miesiącu łączny czas niedostępności części serwerowej nie powinien przekraczać ok. 3,6 godziny. Okna serwisowe wynoszą do 5 godzin miesięcznie, z zapowiedzią co najmniej 5 dni roboczych wcześniej.

Należy czytać dokładnie, czego dostępność dotyczy. W omawianym wzorcu liczona jest dla części serwerowej instancji klienta, a nie dla sieci i urządzeń końcowych klienta. Zamawiający powinien więc osobno opisać odpowiedzialność za łącza, zasilanie i tablety w terenie.

Drugie ograniczenie dotyczy godzin świadczenia usług: poniedziałek–piątek 08:00–16:00. Dla zakładu pracującego w systemie zmianowym to luka, którą trzeba świadomie porównać z wymaganiami ciągłości i uzupełnić np. dyżurem po stronie zamawiającego albo osobnym zapisem w umowie.

Obniżenie opłaty zamiast kar umownych

Najbardziej charakterystyczny element wzorca to rezygnacja z kar umownych na rzecz automatycznego obniżenia wynagrodzenia. Za każdą godzinę przekroczenia czasu przy awarii typu A wynagrodzenie za dany miesiąc jest pomniejszane o 1%, na podstawie zestawienia z systemu obsługi serwisowej. Umowa nie przewiduje kar umownych.

Dla zamawiającego zaleta jest praktyczna: mechanizm uruchamia się sam, bez wzywania wykonawcy do zapłaty i bez dowodzenia szkody. Dla obu stron jest przewidywalny, bo koszt przekroczenia jest znany z góry. Dobrą praktyką jest ustalenie w umowie górnego limitu obniżenia w miesiącu oraz prawa do rozwiązania umowy przy powtarzających się naruszeniach.

Przykład obliczenia

Kalkulacja przykładowa. Założenia: abonament 4 tys. zł netto miesięcznie, awaria typu A, naprawa przekroczyła limit o 5 godzin. Obniżenie: 5 × 1% = 5% abonamentu, czyli ok. 200 zł netto za dany miesiąc. Kwota nie jest wysoka, ale ważniejsze są dwie rzeczy: mechanizm działa bez sporu, a dostawca ma zachętę, by przekroczenia nie narastały. Orientacyjne widełki z wdrożeń 2025–2026; wycena indywidualna.

Czasy dla awarii strategicznej (typ A)

Czasy dla awarii strategicznej (typ A)Poziome słupki: reakcja 12 godzin i naprawa 8 godzin od podjęcia obsługi dla awarii typu A.02,557,51012,5godzinyReakcjaReakcja: 12 godziny12Naprawa od podjęcia obsługiNaprawa od podjęcia obsługi: 8 godziny8
Źródło: InnerWeb

Zgłoszenia w abonamencie i kopie zapasowe

Kolejna praktyka dotyczy rozliczania pracy. Zgłoszenia A, B i C powinny wchodzić do abonamentu, bez rozliczania roboczogodzin. Godzinowo rozlicza się tylko szkolenia i prace poza zakresem. W przeciwnym razie zamawiający ponosi koszt tego, że system ma usterki.

Do SLA należy dopisać kopie zapasowe: w omawianym wzorcu są dobowe z retencją 14 dni. Uzupełnieniem powinien być zapis o teście odtworzenia (w jednej z ofert raz w roku) oraz o parametrach RPO i RTO. Zagadnienie rozwijamy na osobnej stronie o kopiach zapasowych w umowie.

Jak pilnować SLA w trakcie umowy

Zapis w umowie nie wystarczy, jeśli nikt nie sprawdza zestawień. Ustal, kto po stronie zamawiającego co miesiąc przegląda zestawienie zgłoszeń i dostępności, oraz jak szybko wystawiana jest korekta. Dobrą praktyką są krótkie, regularne spotkania operacyjne: omawia się otwarte zgłoszenia, plan okien serwisowych i zmiany wersji.

Warto też zapisać, że dane, na podstawie których liczone są czasy, pochodzą z systemu obsługi serwisowej dostępnego dla obu stron. Zamawiający widzi wtedy ten sam zegar co wykonawca, a spór o godzinę zgłoszenia nie wystąpi.

Lista kontrolna

Materiał wideo

Często zadawane pytania

Czy obniżenie opłaty jest korzystniejsze niż kary umowne?

Zależy od celu. Obniżenie działa automatycznie, bez sporu o szkodę i bez wezwania do zapłaty, ale zwykle jest niższe niż pełne odszkodowanie. Zamawiający może zachować prawo dochodzenia szkody na zasadach ogólnych, jeśli umowa tak stanowi.

Co oznacza dostępność 99,5% w praktyce?

W miesiącu 30-dniowym to ok. 3,6 godziny niedostępności części serwerowej. Należy sprawdzić, czy okna serwisowe są wliczone, i jak liczona jest dostępność podczas awarii sieci klienta.

Czy SLA wystarcza do spełnienia wymogu ciągłości działania z NIS2?

Nie. SLA dostarcza mierzalnych parametrów i dowodu do audytu, ale ciągłość działania wymaga także planów awaryjnych, kopii zapasowych i testów odtworzenia po stronie zamawiającego i dostawcy.

Źródła

Zapiszmy SLA, które da się egzekwować

Przejrzymy z Tobą tabelę SLA i zapisy o obniżeniu opłaty pod kątem pracy zmianowej Twojego zakładu. Umów krótką rozmowę z InnerWeb.

Porozmawiajmy