Dla kogo i na czym oparte
Wzorzec jest przeznaczony dla pełnomocnika NIS2, CISO i kierownika bezpieczeństwa OT w zakładach, które mają być podmiotami kluczowymi lub ważnymi. Opiera się na obowiązkach z ustawy z 23 stycznia 2026 r. (Dz.U. 2026 poz. 252), w tym na terminach 24 h, 72 h i miesiąca z art. 11, oraz na serii norm ISA/IEC 62443, która dla instalacji przemysłowych opisuje m.in. szybką reakcję na zdarzenia (wymaganie FR6 w 62443-3-3).
Norma jest dobrowolna, ale niespełnienie jej założeń audytor NIS2 może ocenić jako brak adekwatnych środków. Dlatego procedura incydentowa powinna być spójna z podziałem instalacji na strefy i kanały z 62443-3-2.
Zalecenie 1: co najmniej dwie osoby kontaktowe
Ustawa wymaga wyznaczenia co najmniej dwóch osób do kontaktu z podmiotami krajowego systemu cyberbezpieczeństwa. Wybierz je z różnych zmian i działów, na przykład jedną z IT i jedną z OT lub bezpieczeństwa procesowego, i zapewnij każdej dostęp do systemu S46.
Zapisz w procedurze zastępstwa na urlopy i choroby oraz sposób zmiany danych kontaktowych. Dane osób nie trafiają do dokumentów publicznych, a lista jest aktualizowana na bieżąco.
Terminy zgłoszeniowe procedury
Zalecenie 2: kryteria klasyfikacji spisane z góry
Decyzja o incydencie poważnym nie może powstawać w nocy od zera. Spisz kryteria: wpływ na ciągłość usługi, na bezpieczeństwo ludzi i środowiska, na dane i łańcuch dostaw, oraz progi czasu przestoju. Wzorem jest definicja z art. 23 dyrektywy NIS2: poważne zakłócenie operacyjne lub straty finansowe albo znaczne szkody dla innych osób.
Kryteria zatwierdza kierownictwo, bo to ono odpowiada za system zarządzania bezpieczeństwem informacji. Przy wątpliwości zasada domyślna brzmi: traktuj zdarzenie jako potencjalnie poważne i podejmij decyzję w ciągu pierwszych godzin.
Zalecenie 3: dyżury i ścieżka nocna
Terminy biegną przez noce, weekendy i święta. Ustal dyżur osoby uprawnionej do wysłania wczesnego ostrzeżenia oraz numer, pod który zmiana produkcyjna zgłasza podejrzenie incydentu. Zapisz, kto wchodzi na zastępstwo, jeśli dyżurny nie odpowiada w ciągu ustalonego czasu.
- Jeden numer alarmowy dla zmiany produkcyjnej i utrzymania ruchu.
- Eskalacja do zastępcy po z góry określonym czasie bez odpowiedzi.
- Ścieżka decyzyjna dla zdarzeń na styku IT i OT.
- Dostęp do S46 i szablonów zgłoszeń także poza godzinami pracy.
Zalecenie 4: szablony wczesnego ostrzeżenia i zgłoszenia
Przygotuj szablony z polami, które trzeba wypełnić: godzina i źródło wykrycia, obszar, podejrzenie działania celowego, skutek transgraniczny, wstępna ocena skutków. Szablon skraca czas i ogranicza ryzyko pominięcia elementu wymaganego przez NIS2.
Wzorzec sprawozdania końcowego powinien zawierać przyczynę źródłową, środki zaradcze i wnioski do procedury. Oba dokumenty trzymaj w miejscu dostępnym przy awarii sieci, na przykład w wersji wydrukowanej.
Zalecenie 5: jedna oś czasu i dowody od pierwszej godziny
Wskaż jedno miejsce, w którym zapisuje się zdarzenia i decyzje: godzina, zdarzenie, źródło, osoba, decyzja. Z osi czasu powstają zgłoszenie i sprawozdanie, a audytor dostaje ślad działania podmiotu.
Dołącz rejestry, które powstają niezależnie od zdarzenia: wykaz osób wykonujących prace na instalacji, rejestr powiadomień i dziennik zdarzeń systemów. Dostarczają one dowodu do audytu, że procedura była stosowana.
Zalecenia 6 i 7: powiązanie z ciągłością działania i regularne ćwiczenia
Procedura incydentowa musi współgrać z analizą wpływu na działalność i planami ciągłości. Ustawa wymaga dokumentowania i testowania planów ciągłości działania oraz odtworzenia, a norma ISO 22301 porządkuje analizę BIA, strategie i ćwiczenia. Zadbaj, by progi klasyfikacji wynikały z maksymalnego dopuszczalnego czasu przestoju procesów.
Ćwicz co najmniej raz w roku i po każdej istotnej zmianie. Ćwiczenie ma obejmować ścieżkę nocną, zgłoszenie próbne w S46 oraz rozmowę z dostawcą systemu sterowania, a protokół trafia do akt jako dowód.
Lista kontrolna
Materiał wideo
Często zadawane pytania
Czy procedura musi być osobnym dokumentem?
Nie musi, ale powinna być łatwa do odnalezienia i zatwierdzona przez kierownictwo. Wiele zakładów włącza ją do systemu zarządzania bezpieczeństwem informacji jako załącznik.
Czy 62443 jest obowiązkowa?
To seria norm dobrowolna. Służy jako odniesienie przy ocenie środków z art. 21 NIS2, więc audytor może się na nią powołać.
Kto zatwierdza kryteria klasyfikacji?
Kierownik podmiotu, który odpowiada za system zarządzania bezpieczeństwem informacji i zobowiązany jest do corocznego szkolenia z cyberbezpieczeństwa.
Źródła
Porozmawiajmy o śladzie dowodowym incydentu
Pokażemy na przykładzie Twojego zakładu, jak zapis zdarzeń, powiadomienia i wykaz uprawnień wspierają odtworzenie przebiegu incydentu. Umów rozmowę z zespołem InnerWeb.
Porozmawiajmy