Co wiemy z publicznych źródeł
Raport roczny CERT Polska za 2025 r. opisuje skoordynowane ataki sabotażowe z końca grudnia 2025 r. na sektor energii: co najmniej 30 farm wiatrowych i fotowoltaicznych, jedną spółkę produkcyjną i jedną dużą elektrociepłownię, która dostarcza ciepło prawie pół miliona odbiorców (s. 55–56). Raport zaznacza, że ataki nie wpłynęły na bieżącą produkcję energii i dostawy ciepła.
Przypadek poniżej jest rodzajowy i nie odnosi się do konkretnego zakładu. Opisuje elektrociepłownię miejską o skali podobnej do przytoczonej, która po tych zdarzeniach weryfikuje swoją odporność. Wnioski i kalkulacja są przykładowe.
Sytuacja wyjściowa zakładu
Elektrociepłownia zasila miejską sieć ciepłowniczą dla ok. pół miliona odbiorców. Jest operatorem usługi kluczowej w sektorze energii, więc ustawa o zarządzaniu kryzysowym po zmianach z 2026 r. (Dz.U. 2026 poz. 815) może uczynić z niej podmiot krytyczny. Jednocześnie jest podmiotem kluczowym wg KSC (Dz.U. 2026 poz. 252). Teren zakładu to rozległa przestrzeń z kotłownią, turbinami, składowiskiem paliwa, stacją elektroenergetyczną i budynkami administracyjnymi.
Na terenie pracują stale pracownicy własni, a w okresach remontowych dochodzą ekipy firm zewnętrznych, kurierzy i dostawcy paliwa. Zakład ma kontrolę pojazdów na bramie, ale kontrola osób z ekip wykonawczych opiera się na listach papierowych.
Incydenty zarejestrowane przez CERT Polska
Problem: ciągłość i dowód
Zagrożeniem dla ciągłości dostaw ciepła jest nie tylko awaria techniczna, lecz także celowe działanie osób z zewnątrz i z wewnątrz. Zakład po grudniowych zdarzeniach zadaje trzy pytania. Kto w tej chwili jest na terenie? Czy każdy wykonawca w strefach technologicznych ma ważne szkolenie i zezwolenie na dziś? Jak szybko zakład pokaże te informacje organowi, który zapyta?
Odpowiedź na pierwsze pytanie w układzie papierowym wymaga telefonów do kierowników ekip, więc jest powolna i niepewna. Przy zdarzeniu każda minuta bez listy osób na terenie opóźnia decyzje.
Rozwiązanie: kontrola wejścia, zezwolenia i lista osób
Zakład wprowadza w przykładzie trzy elementy z narzędzi InnerWeb. Po pierwsze, szkolenia przed przyjazdem dla wykonawców: imienne zaproszenia z kodem QR, test, zapis w kartotece. Po drugie, zezwolenia na prace z automatycznym sprawdzaniem kwalifikacji przypisanych pracowników. Po trzecie, kontrola QR na portierni: werdykt oparty na szkoleniach, kwalifikacjach, zezwoleniu na dziś i aktywnym koncie, z zapisem w rejestrze wejść i wyjść.
Lista osób na terenie powstaje z tych samych skanów i dzieli osoby na gości, kurierów, dostawców, pracowników i firmy zewnętrzne. Kto nie odbił wyjścia, trafia do grupy osób niepewnych. Lista odświeża się co 13 sekund, a wydruk wymaga jednego kliknięcia.
System nie steruje bramką ani szlabanem i nie zna położenia osoby w budynku. Tam, gdzie ocena ryzyka wskaże strefy technologiczne wymagające większej wiedzy o osobach, zakład może dołożyć lokalizację z nadajników bez GPS.
Czas portierni na dobę (kalkulacja przykładowa)
Kalkulacja przykładowa: czas portierni
Zakład ma ok. 80 wejść osób z firm zewnętrznych, kurierów i dostawców na dobę. Przy założeniu, że ręczna weryfikacja szkolenia, uprawnień i zezwolenia zajmuje o 2 minuty dłużej niż skan i odczyt werdyktu, zakład oszczędza ok. 160 minut dziennie, czyli ok. 2,7 godziny. Przez 365 dni to ok. 973 godzin. Przy stawce 95 zł/h wartość czasu wynosi ok. 92 tys. zł rocznie.
Jest to kalkulacja przykładowa na jawnych założeniach, bez uwzględnienia kosztu wdrożenia i utrzymania. Większe znaczenie niż oszczędność czasu ma dowód: zapis każdego wejścia wspiera wykazanie kontroli dostępu w rozumieniu art. 6zt.
Wnioski dla ciepłownictwa i energetyki
Po pierwsze, ochrona terenu zaczyna się od wiedzy o osobach, nie tylko o pojazdach. Po drugie, strefy technologiczne wymagają kontroli kwalifikacji, a nie tylko tożsamości. Po trzecie, zgłoszenie incydentu istotnego w ciągu 24 godzin do organu, RCB, ABW i CSIRT (art. 6zv) wymaga danych, które trzeba mieć pod ręką: lista osób, zapis wejść, stan zezwoleń. Po czwarte, ocena ryzyka (9 miesięcy od wpisu) powinna jawnie uwzględnić scenariusz sabotażu.
Czas portierni przy 80 wejściach na dobę
| Parametr | Wartość |
|---|---|
| Wejścia osób z firm zewnętrznych, kurierów i dostawców | 80 na dobę |
| Oszczędność czasu na wejściu | 2 min |
| Dni w roku | 365 dni |
| Stawka godzinowa | 95 zł/h |
Wynik: Ok. 973 godzin rocznie, czyli ok. 92 tys. zł.
Uwaga: Kalkulacja przykładowa na podanych założeniach; bez kosztu wdrożenia i utrzymania. Wycena indywidualna.
Materiał wideo
Często zadawane pytania
Czy elektrociepłownia jest podmiotem krytycznym z mocy prawa?
Nie z samego faktu działalności. Podmiot krytyczny to podmiot wpisany do wykazu prowadzonego przez Dyrektora RCB na podstawie przepisów z 2026 r. Obowiązki liczą się od informacji o wpisie.
Czy opisany przypadek dotyczy konkretnego zakładu?
Nie. To przypadek rodzajowy oparty na danych publicznych CERT Polska i przykładowej kalkulacji.
Czy system zastępuje monitoring i ochronę fizyczną?
Nie. Jest niezależnym systemem uzupełniającym, który dostarcza werdykt, zapis i listę osób na terenie.
Źródła
Zweryfikuj ochronę terenu swojego zakładu
Przejdziemy z Tobą przez scenariusz sabotażu: kto jest na terenie, kto ma szkolenie i zezwolenie. Umów rozmowę z InnerWeb.
Porozmawiajmy