InnerWeb
Przejdź do treści

Elektrociepłownia jako podmiot krytyczny: odporność i ochrona terenu

Pod koniec grudnia 2025 r. skoordynowane ataki sabotażowe objęły co najmniej 30 farm wiatrowych i fotowoltaicznych, spółkę produkcyjną i dużą elektrociepłownię, która dostarcza ciepło prawie pół miliona odbiorców. Według CERT Polska nie wpłynęły one na bieżącą produkcję i dostawy. Ten przypadek rodzajowy pokazuje, jak taki zakład może zweryfikować odporność i ochronę terenu zgodnie z logiką art. 6zt.

30+
farm OZE zaatakowanych w grudniu 2025
Źródło: CERT Polska, Raport roczny 2025, s. 55–56
ok. 500 tys.
odbiorców ciepła z dużej elektrociepłowni
Źródło: CERT Polska, Raport roczny 2025, s. 55–56
ok. 92 tys. zł
rocznie czasu portierni (kalkulacja przykładowa)
Źródło: kalkulacja przykładowa

Co wiemy z publicznych źródeł

Raport roczny CERT Polska za 2025 r. opisuje skoordynowane ataki sabotażowe z końca grudnia 2025 r. na sektor energii: co najmniej 30 farm wiatrowych i fotowoltaicznych, jedną spółkę produkcyjną i jedną dużą elektrociepłownię, która dostarcza ciepło prawie pół miliona odbiorców (s. 55–56). Raport zaznacza, że ataki nie wpłynęły na bieżącą produkcję energii i dostawy ciepła.

Przypadek poniżej jest rodzajowy i nie odnosi się do konkretnego zakładu. Opisuje elektrociepłownię miejską o skali podobnej do przytoczonej, która po tych zdarzeniach weryfikuje swoją odporność. Wnioski i kalkulacja są przykładowe.

Sytuacja wyjściowa zakładu

Elektrociepłownia zasila miejską sieć ciepłowniczą dla ok. pół miliona odbiorców. Jest operatorem usługi kluczowej w sektorze energii, więc ustawa o zarządzaniu kryzysowym po zmianach z 2026 r. (Dz.U. 2026 poz. 815) może uczynić z niej podmiot krytyczny. Jednocześnie jest podmiotem kluczowym wg KSC (Dz.U. 2026 poz. 252). Teren zakładu to rozległa przestrzeń z kotłownią, turbinami, składowiskiem paliwa, stacją elektroenergetyczną i budynkami administracyjnymi.

Na terenie pracują stale pracownicy własni, a w okresach remontowych dochodzą ekipy firm zewnętrznych, kurierzy i dostawcy paliwa. Zakład ma kontrolę pojazdów na bramie, ale kontrola osób z ekip wykonawczych opiera się na listach papierowych.

Incydenty zarejestrowane przez CERT Polska

Incydenty zarejestrowane przez CERT PolskaSłupki liczby incydentów zarejestrowanych przez CERT Polska w latach 2021–2025, z wzrostem do 260 783 w 2025.0100 000200 000300 000incydentów2021: 29 483 incydentów29 48320212022: 39 683 incydentów39 68320222023: 80 267 incydentów80 26720232024: 103 449 incydentów103 44920242025: 260 783 incydentów260 7832025
Źródło: CERT Polska, Raport roczny 2025, s. 118

Problem: ciągłość i dowód

Zagrożeniem dla ciągłości dostaw ciepła jest nie tylko awaria techniczna, lecz także celowe działanie osób z zewnątrz i z wewnątrz. Zakład po grudniowych zdarzeniach zadaje trzy pytania. Kto w tej chwili jest na terenie? Czy każdy wykonawca w strefach technologicznych ma ważne szkolenie i zezwolenie na dziś? Jak szybko zakład pokaże te informacje organowi, który zapyta?

Odpowiedź na pierwsze pytanie w układzie papierowym wymaga telefonów do kierowników ekip, więc jest powolna i niepewna. Przy zdarzeniu każda minuta bez listy osób na terenie opóźnia decyzje.

Rozwiązanie: kontrola wejścia, zezwolenia i lista osób

Zakład wprowadza w przykładzie trzy elementy z narzędzi InnerWeb. Po pierwsze, szkolenia przed przyjazdem dla wykonawców: imienne zaproszenia z kodem QR, test, zapis w kartotece. Po drugie, zezwolenia na prace z automatycznym sprawdzaniem kwalifikacji przypisanych pracowników. Po trzecie, kontrola QR na portierni: werdykt oparty na szkoleniach, kwalifikacjach, zezwoleniu na dziś i aktywnym koncie, z zapisem w rejestrze wejść i wyjść.

Lista osób na terenie powstaje z tych samych skanów i dzieli osoby na gości, kurierów, dostawców, pracowników i firmy zewnętrzne. Kto nie odbił wyjścia, trafia do grupy osób niepewnych. Lista odświeża się co 13 sekund, a wydruk wymaga jednego kliknięcia.

System nie steruje bramką ani szlabanem i nie zna położenia osoby w budynku. Tam, gdzie ocena ryzyka wskaże strefy technologiczne wymagające większej wiedzy o osobach, zakład może dołożyć lokalizację z nadajników bez GPS.

Czas portierni na dobę (kalkulacja przykładowa)

Czas portierni na dobę (kalkulacja przykładowa)Porównanie czasu portierni: 320 minut dziennie ręcznie wobec 160 minut ze skanem.0100200300400minRęczna weryfikacja: 80 wejść: 320 min320 minRęczna weryfikacjaSkan QR: 80 wejść: 160 min160 minSkan QR
Źródło: Kalkulacja przykładowa: 4 min ręcznie vs 2 min ze skanem na wejście

Kalkulacja przykładowa: czas portierni

Zakład ma ok. 80 wejść osób z firm zewnętrznych, kurierów i dostawców na dobę. Przy założeniu, że ręczna weryfikacja szkolenia, uprawnień i zezwolenia zajmuje o 2 minuty dłużej niż skan i odczyt werdyktu, zakład oszczędza ok. 160 minut dziennie, czyli ok. 2,7 godziny. Przez 365 dni to ok. 973 godzin. Przy stawce 95 zł/h wartość czasu wynosi ok. 92 tys. zł rocznie.

Jest to kalkulacja przykładowa na jawnych założeniach, bez uwzględnienia kosztu wdrożenia i utrzymania. Większe znaczenie niż oszczędność czasu ma dowód: zapis każdego wejścia wspiera wykazanie kontroli dostępu w rozumieniu art. 6zt.

Wnioski dla ciepłownictwa i energetyki

Po pierwsze, ochrona terenu zaczyna się od wiedzy o osobach, nie tylko o pojazdach. Po drugie, strefy technologiczne wymagają kontroli kwalifikacji, a nie tylko tożsamości. Po trzecie, zgłoszenie incydentu istotnego w ciągu 24 godzin do organu, RCB, ABW i CSIRT (art. 6zv) wymaga danych, które trzeba mieć pod ręką: lista osób, zapis wejść, stan zezwoleń. Po czwarte, ocena ryzyka (9 miesięcy od wpisu) powinna jawnie uwzględnić scenariusz sabotażu.

Kalkulacja przykładowa

Czas portierni przy 80 wejściach na dobę

Założenia
ParametrWartość
Wejścia osób z firm zewnętrznych, kurierów i dostawców80 na dobę
Oszczędność czasu na wejściu2 min
Dni w roku365 dni
Stawka godzinowa95 zł/h

Wynik: Ok. 973 godzin rocznie, czyli ok. 92 tys. zł.

Uwaga: Kalkulacja przykładowa na podanych założeniach; bez kosztu wdrożenia i utrzymania. Wycena indywidualna.

Materiał wideo

Często zadawane pytania

Czy elektrociepłownia jest podmiotem krytycznym z mocy prawa?

Nie z samego faktu działalności. Podmiot krytyczny to podmiot wpisany do wykazu prowadzonego przez Dyrektora RCB na podstawie przepisów z 2026 r. Obowiązki liczą się od informacji o wpisie.

Czy opisany przypadek dotyczy konkretnego zakładu?

Nie. To przypadek rodzajowy oparty na danych publicznych CERT Polska i przykładowej kalkulacji.

Czy system zastępuje monitoring i ochronę fizyczną?

Nie. Jest niezależnym systemem uzupełniającym, który dostarcza werdykt, zapis i listę osób na terenie.

Źródła

Zweryfikuj ochronę terenu swojego zakładu

Przejdziemy z Tobą przez scenariusz sabotażu: kto jest na terenie, kto ma szkolenie i zezwolenie. Umów rozmowę z InnerWeb.

Porozmawiajmy