InnerWeb
Przejdź do treści

Schrony i ukrycia w przemyśle: najczęstsze pytania

Schron, ukrycie i ewakuacja to trzy różne reakcje na zagrożenie, a w zakładzie przemysłowym łatwo je pomylić. Ustawa o ochronie ludności z 5 grudnia 2024 r. posługuje się pojęciami budowli ochronnych oraz miejsc doraźnego schronienia i wymaga ich oznakowania napisem SCHRON, UKRYCIE lub MIEJSCE DORAŹNEGO SCHRONIENIA.

3
napisy oznakowania: SCHRON, UKRYCIE, MIEJSCE DORAŹNEGO SCHRONIENIA
90 dni
termin zawiadomienia wójta o dawnych schronach

Podstawy: schron, ukrycie, ewakuacja

Pytania w tej sekcji dotyczą pojęć. Odpowiedzi mają charakter informacyjny i opierają się na ustawie z 5 grudnia 2024 r. o ochronie ludności i obronie cywilnej (Dz.U. 2024 poz. 1907), obowiązującej od 1 stycznia 2025 r. Nie stanowią porady prawnej, a treść nowelizacji ogłoszonej jako Dz.U. 2026 poz. 646 wymaga osobnej weryfikacji.

Czym różni się schron od ukrycia?

Schron to budowla ochronna o podwyższonej odporności, projektowana z myślą o ochronie ludzi. Ukrycie to prostsze pomieszczenie, które ma ograniczać skutki zagrożenia, ale nie spełnia wszystkich wymagań schronu. Ustawa przewiduje oba pojęcia oraz miejsca doraźnego schronienia, czyli pomieszczenia w istniejących obiektach przystosowane do czasowego schronienia.

Czym jest ewakuacja i czym różni się od schronienia?

Ewakuacja to opuszczenie zagrożonego miejsca i przejście w bezpieczne, w zakładzie zwykle do punktu zbiórki. Schronienie lub ukrycie oznacza pozostanie w obiekcie lub przejście do wyznaczonego miejsca wewnątrz terenu. W zakładach przemysłowych zdarzenia chemiczne czy pożarowe mogą wymagać jednego lub drugiego, więc plan powinien opisywać oba warianty i warunki wyboru.

Czy miejsce doraźnego schronienia musi być specjalnie zbudowane?

Nie. To pomieszczenie w istniejącym budynku, wyznaczone i oznakowane. Ustawa wymaga oznakowania międzynarodowym znakiem obrony cywilnej z napisem SCHRON, UKRYCIE lub MIEJSCE DORAŹNEGO SCHRONIENIA (art. 105) i utrzymania takich miejsc przez właściciela lub zarządcę (art. 103).

Obowiązki zakładu

Zakłady nie mają w ustawie jednego katalogu obowiązków. Dotyczą ich przepisy o budowlach ochronnych i miejscach doraźnego schronienia jako właściciela lub zarządcy nieruchomości, o systemie powiadamiania i alarmowania oraz o świadczeniach w stanie nadzwyczajnym. Pełny katalog obowiązków zakładów pracy wymaga weryfikacji.

Czy każdy zakład musi mieć schron?

Ustawa nie nakłada powszechnego obowiązku budowy schronu w każdym zakładzie. Nowe inwestycje, dla których wniosek o pozwolenie na budowę lub zgłoszenie złożono po 31 grudnia 2025 r., podlegają art. 93–95: budowle ochronne w budynkach użyteczności publicznej, jeśli jest to uzasadnione i możliwe technicznie, oraz projektowanie kondygnacji podziemnych tak, by dało się zorganizować miejsca doraźnego schronienia w budynkach użyteczności publicznej i wielorodzinnych.

Co z obiektami, które wcześniej były schronami lub ukryciami?

Właściciel, użytkownik wieczysty lub zarządca takiego obiektu zawiadamia wójta, burmistrza lub prezydenta miasta w ciągu 90 dni od wejścia ustawy w życie (art. 207 ust. 3). Termin upłynął 1 kwietnia 2025 r. Jeśli zawiadomienia nie złożono, sprawę należy wyjaśnić z gminą.

Czy organ może kazać zakładowi udostępnić teren?

W stanie nadzwyczajnym lub wojnie organy mogą nakazać przystosowanie lub udostępnienie nieruchomości na miejsca doraźnego schronienia (art. 102). Przepisy karne dotyczą m.in. niewykonania takiego nakazu; wysokość sankcji nie została przez nas zweryfikowana, dlatego jej nie podajemy.

Terminy w ustawie liczone od 1 stycznia 2025 r.

Terminy w ustawie liczone od 1 stycznia 2025 r.Wykres słupkowy: 90, 364 i 730 dni od wejścia ustawy w życie do kolejnych terminów.0200400600800dniZawiadomienie wójta (art. 207 ust. 3): 90 dni90 dniZawiadomienie wójta (art.207 ust. 3)Koniec 2025 r. (art. 206): 364 dni364 dniKoniec 2025 r. (art. 206)Wybrane przepisy od 1.01.2027: 730 dni730 dniWybrane przepisy od1.01.2027
Źródło: dni liczone od 1.01.2025

Ludzie na terenie i dowody

Plan schronienia ma sens tylko wtedy, gdy wiadomo, ilu ludzi ma do niego trafić. W zakładach przemysłowych obejmuje to załogę własną, pracowników firm zewnętrznych, kierowców, gości i kurierów.

Skąd wiedzieć, ile osób jest na terenie?

Z jednego rejestru wejść i wyjść. W InnerWeb skan QR na bramie zapisuje wejście i wyjście, a lista ewakuacyjna odświeża się co 13 sekund i dzieli osoby na sześć grup, w tym firmy zewnętrzne z zakładkami per firma i grupę osób niepewnych. Lista nie zna położenia osoby w budynku, jeśli opiera się wyłącznie na bramie.

Czy system zastępuje plan ewakuacji lub schronienia?

Nie. Wydruk listy jednostronicowej na grupę ułatwia pracę koordynatorom w punkcie zbiórki, ale procedurę i decyzje dowódcy akcji pozostawia zakładowi. System dostarcza dowodu do audytu, jak wyglądała obecność, i wspiera spełnienie wymogu planowania.

Co jest dowodem, że zakład przygotował się do zdarzenia?

Rejestr obiektów i oznakowania, plan z rolami, protokoły z ćwiczeń oraz wydruki list z ćwiczeń. Warto zapisywać czas od alarmu do kompletnej listy i wnioski z każdego ćwiczenia.

Pierwsze kroki w zakładzie

Jeśli zakład nie ma jeszcze planu, zacznij od trzech działań: spisz obiekty, które mogą pełnić funkcję miejsc schronienia, sprawdź oznakowanie i zawiadomienie wójta oraz ustal, skąd weźmiesz listę osób na terenie o dowolnej godzinie.

Dopiero potem dobieraj narzędzia. Dane o obecności mogą zostać na serwerze zakładu, bo instancję InnerWeb można uruchomić on-premise. Zakres wdrożenia i terminy ustala się indywidualnie.

Materiał wideo

Często zadawane pytania

Czy ustawa wymaga schronu w każdej fabryce?

Nie ma powszechnego obowiązku budowy schronu w każdym zakładzie. Obowiązki zależą od roli zakładu i inwestycji, a treść nowelizacji 2026 wymaga weryfikacji.

Jaki napis ma mieć oznakowanie?

Międzynarodowy znak obrony cywilnej z napisem SCHRON, UKRYCIE lub MIEJSCE DORAŹNEGO SCHRONIENIA, zależnie od rodzaju obiektu (art. 105).

Kto odpowiada za utrzymanie miejsca schronienia?

Właściciel lub zarządca budowli ochronnej albo miejsca doraźnego schronienia (art. 103).

Źródła

Porozmawiajmy o planie dla Twojego zakładu

Pokażemy na przykładzie Waszych danych, jak lista obecności ze skanów bramy i lokalizacja wspierają plan ochrony ludności. Umów rozmowę z zespołem InnerWeb.

Porozmawiajmy