InnerWeb
Przejdź do treści

System on-premise w infrastrukturze krytycznej: poradnik wdrożenia

Wdrożenie on-premise oznacza, że system pracuje na serwerze w sieci zakładu, a dane zostają pod kontrolą operatora instalacji. Dla podmiotu kluczowego NIS2 to ważny argument przy ocenie ryzyka, ale sam serwer nie spełnia wymogów art. 21: potrzebne są jeszcze procedury i dowody. Ten poradnik pokazuje, jak połączyć jedno z drugim.

24 h / 72 h
wczesne ostrzeżenie i zgłoszenie incydentu poważnego (NIS2 art. 23)
10 mln EUR
górna granica kary dla podmiotu kluczowego lub 2% obrotu (NIS2 art. 34)
3 kwietnia 2028
pierwsza data nakładania kar z art. 73 ust. 1–4 KSC

Czym jest wdrożenie on-premise w zakładzie przemysłowym

On-premise to model, w którym oprogramowanie działa na infrastrukturze należącej do klienta albo przez niego kontrolowanej: w serwerowni zakładu, w strefie sieci dla systemów wspierających produkcję, w wydzielonej maszynie wirtualnej. Alternatywą jest dedykowana instancja u dostawcy usługi w chmurze. Różnica dotyczy przede wszystkim tego, kto fizycznie i logicznie kontroluje serwer, bazę danych i kopie zapasowe.

W praktyce zakładów o ciągłym ruchu pytanie o miejsce pracy systemu pada na początku rozmowy. Powód jest prosty: dane o ludziach w strefach, zezwoleniach i alarmach to informacje, które operator instalacji chce mieć w granicach własnej sieci. Dla InnerWeb jest to wariant standardowy: instancję można uruchomić na serwerze klienta w kontenerach Docker, a każdy klient ma izolowaną instancję z własną bazą danych.

Co z art. 21 NIS2 dotyczy miejsca pracy systemu

Dyrektywa (UE) 2022/2555 w art. 21 wymienia środki zarządzania ryzykiem, które podmiot kluczowy lub ważny ma zastosować. Nie ma w niej przepisu, który nakazywałby on-premise. Miejsce pracy systemu jest więc decyzją wynikającą z analizy ryzyka, a nie wymogiem formalnym. On-premise wspiera spełnienie kilku obszarów z listy.

W Polsce dyrektywę wdraża ustawa z 23 stycznia 2026 r. o zmianie ustawy o krajowym systemie cyberbezpieczeństwa (Dz.U. 2026 poz. 252), obowiązująca od 3 kwietnia 2026 r. Trwa okres przejściowy, a kary z art. 73 ust. 1–4 można nakładać po raz pierwszy od 3 kwietnia 2028 r. To dobry moment, żeby budować dowody, zanim zacznie je oceniać audytor.

  • analiza ryzyka i bezpieczeństwo systemów: wiadomo, gdzie fizycznie leży serwer, kto ma do niego dostęp i w jakiej strefie sieci pracuje
  • bezpieczeństwo łańcucha dostaw: dostawca oprogramowania nie przetwarza danych na własnej infrastrukturze, więc zakres jego dostępu opisuje się w umowie i w regułach zapory
  • kontrola dostępu i zarządzanie aktywami: serwer trafia do rejestru aktywów OT i IT wraz z właścicielem i oknem serwisowym
  • ciągłość działania: kopie zapasowe i test odtworzenia są pod nadzorem operatora, a nie zależą od harmonogramu usługodawcy
  • obsługa incydentów: logi i zdarzenia z serwera zostają w sieci zakładu i mogą zasilić własny proces zgłaszania w terminach 24 i 72 godzin z art. 23

Górne granice kar administracyjnych NIS2 art. 34

Górne granice kar administracyjnych NIS2 art. 34Wykres słupkowy: kara do 10 mln EUR dla podmiotu kluczowego i do 7 mln EUR dla ważnego.0246810mln EURPodmiot kluczowy: 10 mln EUR10Podmiot kluczowyPodmiot ważny: 7 mln EUR7Podmiot ważny
Źródło: Dyrektywa (UE) 2022/2555, art. 34 (alternatywnie 2% i 1,4% światowego obrotu)

Jak wygląda wdrożenie na serwerze zakładu

Wdrożenie obejmuje trzy warstwy: infrastrukturę, konfigurację i dane początkowe. Infrastrukturę dostarcza zakład: maszynę fizyczną lub wirtualną, adres w uzgodnionej strefie, miejsce na kopie. System działa w kontenerach Docker, a każda instancja ma własną bazę danych i własny system poczty, więc nie dzieli zasobów z innymi klientami.

Konfiguracja nie opiera się na plikach środowiskowych rozsyłanych mailem. Wymagane zmienne są opisane kontraktem samych nazw, a ich wartości nie trafiają do repozytorium. Środowisko testowe uruchamia się jedną komendą docker compose up. Dla zakładu oznacza to czytelną listę tego, co trzeba ustawić, i brak sekretów w kodzie.

Dane początkowe, takie jak plan zakładu, strefy i radiolatarnie, przygotowuje zespół wdrożeniowy razem z działem bezpieczeństwa. Terminu nie obiecujemy z góry, bo zależy od zakresu i dostępności sieci.

Praca w sieci o ograniczonym ruchu wychodzącym

Wiele zakładów blokuje ruch wychodzący z serwerów aplikacyjnych. Dla systemu alarmowego to problem, bo klasyczny webhook wymaga połączenia na zewnątrz. W InnerWeb webhooki alarmowe zapisują się trwale w kolejce, a zewnętrzny poller odbiera je po działającym kanale przychodzącym i dostarcza dalej. Zapisany alarm nie ginie, gdy połączenie wychodzące jest zablokowane.

Trzeba jednak uczciwie zaznaczyć ograniczenie: czas dostarczenia zależy od częstotliwości odpytywania. To nie jest kanał natychmiastowy, więc w projekcie ustala się, które alarmy muszą mieć drugi, niezależny tor powiadomienia na miejscu.

Dowód do audytu: co przygotować

Audyt cyberbezpieczeństwa podmiotu kluczowego według nowelizacji KSC odbywa się pierwszy raz po 24 miesiącach od wejścia ustawy w życie, a potem nie rzadziej niż raz na 3 lata. Audytor nie pyta, czy system jest on-premise. Pyta, czy podmiot potrafi pokazać, że ryzyko ocenił i że środki działają. System na serwerze zakładu ułatwia zebranie dowodów, bo wszystko jest w jednym miejscu.

Zestaw dokumentów, który warto trzymać razem, jest krótki.

  • decyzja o miejscu pracy systemu z uzasadnieniem opartym na analizie ryzyka, podpisana przez kierownika podmiotu
  • schemat sieci ze strefą serwera, kanałami i regułami zapory, w duchu podziału na strefy i kanały z ISA/IEC 62443-3-2
  • wpis serwera w rejestrze aktywów z właścicielem, wersją systemu i oknem serwisowym
  • protokół ostatniego testu odtworzenia z kopii zapasowej
  • rejestr dostępu serwisu dostawcy: kto, kiedy, w jakim celu i za czyją zgodą
  • zapis szkolenia osób obsługujących system

Czego on-premise nie załatwia

Serwer w sieci zakładu przenosi odpowiedzialność za aktualizacje, kopie i monitoring na operatora. Jeśli zakład nie ma zasobów, żeby je utrzymać, dedykowana instancja z umową serwisową bywa bezpieczniejsza. Dlatego wybór miejsca pracy systemu traktujemy jako decyzję organizacyjną, a nie ideologiczną. Wariant mieszany, w którym część środowisk jest u klienta, a część w dedykowanej chmurze, jest równie uprawniony.

Sam certyfikat, na przykład ISO/IEC 27001, także nie dowodzi zgodności z KSC. Wspiera wdrożenie systemu zarządzania bezpieczeństwem informacji, ale audyt NIS2 ocenia skuteczność środków w konkretnej instalacji.

Materiał wideo

Często zadawane pytania

Czy NIS2 wymaga wdrożenia on-premise?

Nie. Art. 21 wymienia środki zarządzania ryzykiem, ale nie narzuca miejsca pracy systemu. Decyzję uzasadnia analiza ryzyka podmiotu, a on-premise wspiera spełnienie wymogów dotyczących kontroli dostępu, ciągłości i łańcucha dostaw.

Czy instancja na serwerze zakładu jest odseparowana od innych klientów?

Tak. Każdy klient ma izolowaną instancję z własną bazą danych i własnym systemem poczty, uruchamianą w kontenerach Docker.

Czy system alarmowy działa, gdy zapora blokuje ruch wychodzący?

Webhooki alarmowe zapisują się trwale i są odbierane przez zewnętrzny poller po kanale przychodzącym. Czas dostarczenia zależy od częstotliwości odpytywania, więc nie jest to kanał natychmiastowy.

Co pokazać audytorowi po wdrożeniu?

Decyzję o miejscu pracy z analizą ryzyka, schemat stref sieci, wpis w rejestrze aktywów, protokół testu odtworzenia z kopii i rejestr dostępu serwisu. Taki zestaw dostarcza dowodu do audytu, ale nie zastępuje oceny audytora.

Źródła

Porozmawiajmy o wdrożeniu w sieci Państwa zakładu

Przejdziemy razem przez strefy sieci, wymagania sprzętowe i dowody do audytu. Umów rozmowę z zespołem InnerWeb.

Porozmawiajmy