Czym jest wdrożenie on-premise w zakładzie przemysłowym
On-premise to model, w którym oprogramowanie działa na infrastrukturze należącej do klienta albo przez niego kontrolowanej: w serwerowni zakładu, w strefie sieci dla systemów wspierających produkcję, w wydzielonej maszynie wirtualnej. Alternatywą jest dedykowana instancja u dostawcy usługi w chmurze. Różnica dotyczy przede wszystkim tego, kto fizycznie i logicznie kontroluje serwer, bazę danych i kopie zapasowe.
W praktyce zakładów o ciągłym ruchu pytanie o miejsce pracy systemu pada na początku rozmowy. Powód jest prosty: dane o ludziach w strefach, zezwoleniach i alarmach to informacje, które operator instalacji chce mieć w granicach własnej sieci. Dla InnerWeb jest to wariant standardowy: instancję można uruchomić na serwerze klienta w kontenerach Docker, a każdy klient ma izolowaną instancję z własną bazą danych.
Co z art. 21 NIS2 dotyczy miejsca pracy systemu
Dyrektywa (UE) 2022/2555 w art. 21 wymienia środki zarządzania ryzykiem, które podmiot kluczowy lub ważny ma zastosować. Nie ma w niej przepisu, który nakazywałby on-premise. Miejsce pracy systemu jest więc decyzją wynikającą z analizy ryzyka, a nie wymogiem formalnym. On-premise wspiera spełnienie kilku obszarów z listy.
W Polsce dyrektywę wdraża ustawa z 23 stycznia 2026 r. o zmianie ustawy o krajowym systemie cyberbezpieczeństwa (Dz.U. 2026 poz. 252), obowiązująca od 3 kwietnia 2026 r. Trwa okres przejściowy, a kary z art. 73 ust. 1–4 można nakładać po raz pierwszy od 3 kwietnia 2028 r. To dobry moment, żeby budować dowody, zanim zacznie je oceniać audytor.
- analiza ryzyka i bezpieczeństwo systemów: wiadomo, gdzie fizycznie leży serwer, kto ma do niego dostęp i w jakiej strefie sieci pracuje
- bezpieczeństwo łańcucha dostaw: dostawca oprogramowania nie przetwarza danych na własnej infrastrukturze, więc zakres jego dostępu opisuje się w umowie i w regułach zapory
- kontrola dostępu i zarządzanie aktywami: serwer trafia do rejestru aktywów OT i IT wraz z właścicielem i oknem serwisowym
- ciągłość działania: kopie zapasowe i test odtworzenia są pod nadzorem operatora, a nie zależą od harmonogramu usługodawcy
- obsługa incydentów: logi i zdarzenia z serwera zostają w sieci zakładu i mogą zasilić własny proces zgłaszania w terminach 24 i 72 godzin z art. 23
Górne granice kar administracyjnych NIS2 art. 34
Jak wygląda wdrożenie na serwerze zakładu
Wdrożenie obejmuje trzy warstwy: infrastrukturę, konfigurację i dane początkowe. Infrastrukturę dostarcza zakład: maszynę fizyczną lub wirtualną, adres w uzgodnionej strefie, miejsce na kopie. System działa w kontenerach Docker, a każda instancja ma własną bazę danych i własny system poczty, więc nie dzieli zasobów z innymi klientami.
Konfiguracja nie opiera się na plikach środowiskowych rozsyłanych mailem. Wymagane zmienne są opisane kontraktem samych nazw, a ich wartości nie trafiają do repozytorium. Środowisko testowe uruchamia się jedną komendą docker compose up. Dla zakładu oznacza to czytelną listę tego, co trzeba ustawić, i brak sekretów w kodzie.
Dane początkowe, takie jak plan zakładu, strefy i radiolatarnie, przygotowuje zespół wdrożeniowy razem z działem bezpieczeństwa. Terminu nie obiecujemy z góry, bo zależy od zakresu i dostępności sieci.
Praca w sieci o ograniczonym ruchu wychodzącym
Wiele zakładów blokuje ruch wychodzący z serwerów aplikacyjnych. Dla systemu alarmowego to problem, bo klasyczny webhook wymaga połączenia na zewnątrz. W InnerWeb webhooki alarmowe zapisują się trwale w kolejce, a zewnętrzny poller odbiera je po działającym kanale przychodzącym i dostarcza dalej. Zapisany alarm nie ginie, gdy połączenie wychodzące jest zablokowane.
Trzeba jednak uczciwie zaznaczyć ograniczenie: czas dostarczenia zależy od częstotliwości odpytywania. To nie jest kanał natychmiastowy, więc w projekcie ustala się, które alarmy muszą mieć drugi, niezależny tor powiadomienia na miejscu.
Dowód do audytu: co przygotować
Audyt cyberbezpieczeństwa podmiotu kluczowego według nowelizacji KSC odbywa się pierwszy raz po 24 miesiącach od wejścia ustawy w życie, a potem nie rzadziej niż raz na 3 lata. Audytor nie pyta, czy system jest on-premise. Pyta, czy podmiot potrafi pokazać, że ryzyko ocenił i że środki działają. System na serwerze zakładu ułatwia zebranie dowodów, bo wszystko jest w jednym miejscu.
Zestaw dokumentów, który warto trzymać razem, jest krótki.
- decyzja o miejscu pracy systemu z uzasadnieniem opartym na analizie ryzyka, podpisana przez kierownika podmiotu
- schemat sieci ze strefą serwera, kanałami i regułami zapory, w duchu podziału na strefy i kanały z ISA/IEC 62443-3-2
- wpis serwera w rejestrze aktywów z właścicielem, wersją systemu i oknem serwisowym
- protokół ostatniego testu odtworzenia z kopii zapasowej
- rejestr dostępu serwisu dostawcy: kto, kiedy, w jakim celu i za czyją zgodą
- zapis szkolenia osób obsługujących system
Czego on-premise nie załatwia
Serwer w sieci zakładu przenosi odpowiedzialność za aktualizacje, kopie i monitoring na operatora. Jeśli zakład nie ma zasobów, żeby je utrzymać, dedykowana instancja z umową serwisową bywa bezpieczniejsza. Dlatego wybór miejsca pracy systemu traktujemy jako decyzję organizacyjną, a nie ideologiczną. Wariant mieszany, w którym część środowisk jest u klienta, a część w dedykowanej chmurze, jest równie uprawniony.
Sam certyfikat, na przykład ISO/IEC 27001, także nie dowodzi zgodności z KSC. Wspiera wdrożenie systemu zarządzania bezpieczeństwem informacji, ale audyt NIS2 ocenia skuteczność środków w konkretnej instalacji.
Materiał wideo
Często zadawane pytania
Czy NIS2 wymaga wdrożenia on-premise?
Nie. Art. 21 wymienia środki zarządzania ryzykiem, ale nie narzuca miejsca pracy systemu. Decyzję uzasadnia analiza ryzyka podmiotu, a on-premise wspiera spełnienie wymogów dotyczących kontroli dostępu, ciągłości i łańcucha dostaw.
Czy instancja na serwerze zakładu jest odseparowana od innych klientów?
Tak. Każdy klient ma izolowaną instancję z własną bazą danych i własnym systemem poczty, uruchamianą w kontenerach Docker.
Czy system alarmowy działa, gdy zapora blokuje ruch wychodzący?
Webhooki alarmowe zapisują się trwale i są odbierane przez zewnętrzny poller po kanale przychodzącym. Czas dostarczenia zależy od częstotliwości odpytywania, więc nie jest to kanał natychmiastowy.
Co pokazać audytorowi po wdrożeniu?
Decyzję o miejscu pracy z analizą ryzyka, schemat stref sieci, wpis w rejestrze aktywów, protokół testu odtworzenia z kopii i rejestr dostępu serwisu. Taki zestaw dostarcza dowodu do audytu, ale nie zastępuje oceny audytora.
Źródła
Porozmawiajmy o wdrożeniu w sieci Państwa zakładu
Przejdziemy razem przez strefy sieci, wymagania sprzętowe i dowody do audytu. Umów rozmowę z zespołem InnerWeb.
Porozmawiajmy