Jak korzystać z listy
Lista jest zbudowana tak, aby każdy punkt dało się zamknąć krótkim dowodem: zrzutem konfiguracji, wpisem w dzienniku, protokołem albo podpisem osoby odpowiedzialnej. Punkty uporządkowano w kolejności wdrożenia, więc listę można przechodzić od początku do końca na spotkaniach przedwdrożeniowych.
System InnerWeb działa jako izolowana instancja klienta, uruchamiana w kontenerach Docker na serwerze klienta (on-premise). Wymagane zmienne konfiguracji są opisane kontraktem z samymi nazwami, a wartości nie trafiają do repozytorium. Środowisko testowe uruchamia się jedną komendą docker compose up. To upraszcza kilka poniższych punktów, ale nie zwalnia z ich sprawdzenia.
Etap 1: serwer i sieć (punkty 1–4)
Pierwszy etap dotyczy przygotowania miejsca pracy systemu. Zakończ go, zanim zainstalujesz cokolwiek na serwerze.
- 1. Serwer: parametry (procesor, pamięć, dysk) zgodne z wymaganiami dostawcy, system operacyjny z aktualnymi poprawkami, środowisko kontenerów zainstalowane. Dowód: protokół przyjęcia serwera.
- 2. Sieć: serwer w odpowiedniej strefie, reguły zapory opisane tabelą (skąd, dokąd, port, po co). Zgodnie z ISA/IEC 62443-3-2 instalację dzieli się na strefy i kanały. Dowód: diagram stref i tabela reguł.
- 3. Ruch wychodzący: ustalone, czy host aplikacji może łączyć się na zewnątrz. Jeśli nie, alarmy są zapisywane w trwałej kolejce i odbierane kanałem przychodzącym. Dowód: decyzja zapisana w dokumentacji wdrożenia.
- 4. Zasilanie i warunki: zasilanie awaryjne i warunki środowiskowe w pomieszczeniu serwera. Dowód: protokół odbioru pomieszczenia.
Liczba punktów listy w etapach wdrożenia
Etap 2: kopie, konta i konfiguracja (punkty 5–8)
Drugi etap zabezpiecza dane i dostęp. To tutaj zapada decyzja o tym, jak wygląda wyjście z incydentu.
- 5. Kopie zapasowe: harmonogram, retencja, miejsce przechowywania i kopia odłączona od sieci. Dowód: wpis w dzienniku pierwszego wykonania.
- 6. Test odtworzenia: pełne odtworzenie w środowisku testowym z pomiarem czasu. Dowód: protokół z czasem i wynikiem.
- 7. Konta: konta indywidualne, role zgodne z procedurą zakładu, uwierzytelnianie wieloskładnikowe tam, gdzie system je oferuje (włączane dla wybranej instalacji). Dowód: lista kont z rolami.
- 8. Konfiguracja: sekrety i wartości zmiennych przechowywane poza repozytorium, a kontrakt nazw opisuje wymagane zmienne. Dowód: kontrola, że w repozytorium nie ma wartości, i spis zmiennych bez wartości.
Etap 3: serwis, monitoring i odbiór (punkty 9–12)
Trzeci etap domyka eksploatację. Bez niego system działa, ale nie ma dowodu, że działa tak, jak ustalono.
- 9. Dostęp serwisu: zasady, kto i kiedy ma dostęp, na jakim koncie, z jakim zapisem działań i jak jest zamykany. Dowód: procedura dostępu i dziennik pierwszej sesji.
- 10. Aktualizacje: środowisko testowe, okno serwisowe i plan wycofania uzgodnione z dostawcą. Dowód: opis procedury i wpis o próbie wycofania.
- 11. Monitoring: kontrola dostępności serwera i usługi, zakres alarmów i osoba odbierająca. Dowód: konfiguracja alertów i test wysłania alarmu.
- 12. Odbiór: lista scenariuszy do przejścia, kryteria zaliczenia, podpisy stron. Dowód: protokół odbioru z wynikami scenariuszy.
Dowody do audytu NIS2
Art. 21 dyrektywy NIS2 wymienia m.in. obsługę incydentów, ciągłość działania, bezpieczeństwo nabycia i utrzymania systemów, kontrolę dostępu i uwierzytelnianie wieloskładnikowe. Przedstawiona lista nie zastępuje oceny ryzyka, ale każdy jej punkt tworzy dokument, który można pokazać audytorowi. Kary z art. 34 dla podmiotów kluczowych sięgają 10 mln EUR lub 2% światowego obrotu, a dla ważnych 7 mln EUR lub 1,4%, więc rzetelny dowód jest tańszy niż jego brak.
Dobrą praktyką jest zebranie wszystkich dowodów w jednym folderze z indeksem, który odsyła do punktów listy. Zakończenie wdrożenia warto potwierdzić krótkim przeglądem po 30 dniach, gdy pierwsze okno serwisowe i pierwszy test kopii mają już wpisy w dzienniku.
Najczęstsze braki
Najczęściej zapominane są punkty 3 (decyzja o ruchu wychodzącym), 6 (test odtworzenia) i 10 (próba wycofania). Zwykle okazuje się, że dotyczą ich osoby z różnych działów, więc nikt nie ma ich w swoim zakresie. Przypisz każdemu punktowi imiennego właściciela po stronie zakładu i drugiego po stronie dostawcy.
Lista kontrolna
Materiał wideo
Często zadawane pytania
Czy lista zastępuje audyt?
Nie. Wspiera przygotowanie do audytu i tworzy dowody, ale ocenę ryzyka i zgodność z przepisami rozstrzyga organizacja wraz z audytorem.
Kto powinien przejść listę?
Wspólnie dział IT zakładu, osoba odpowiedzialna za bezpieczeństwo OT i przedstawiciel dostawcy. Każdy punkt powinien mieć imiennego właściciela.
Ile trwa przejście listy?
Zależy od przygotowania serwera i sieci oraz od zakresu wdrożenia. Terminu nie podajemy bez poznania zakresu.
Źródła
Przejdź listę z naszym zespołem
Wspólnie przejdziemy 12 punktów na Państwa serwerze i zbierzemy dowody do audytu. Umów rozmowę lub demo.
Porozmawiajmy