InnerWeb
Przejdź do treści

Zaplecze taborowe przewoźnika kolejowego: bezpieczeństwo zaplecza technicznego i NIS2

Przewoźnik kolejowy z zapleczem złożonym z kilku hal przeglądowych korzysta każdego miesiąca z kilkudziesięciu osób z firm zewnętrznych: serwisantów, dostawców części, firm sprzątających i audytorów. Ten przypadek rodzajowy pokazuje, jak uporządkować ich dostęp, zezwolenia i lokalizację, aby zbudować dowody do audytu NIS2. Dane liczbowe pochodzą z kalkulacji przykładowej z jawnymi założeniami.

112
osób z zewnątrz miesięcznie (kalkulacja przykładowa)
Źródło: kalkulacja przykładowa
28
nowych osób do szkolenia miesięcznie (kalkulacja przykładowa)
Źródło: kalkulacja przykładowa

Sytuacja wyjściowa

Opisywany podmiot to przewoźnik kolejowy, który prowadzi zaplecze utrzymania taboru w trzech halach przeglądowych. W jednej odbywają się przeglądy bieżące, w drugiej naprawy główne, w trzeciej mycie i prace pomocnicze. Przewoźnik zatrudnia w zapleczu kilkuset pracowników, więc według progów ustawy o krajowym systemie cyberbezpieczeństwa wchodzi do grona podmiotów, które muszą ocenić swój status. Zaplecze nie jest jednak odizolowanym światem: stanowiska diagnostyczne łączą się z siecią przedsiębiorstwa, a obsługę urządzeń zasilających i dźwignic prowadzą firmy zewnętrzne.

Przypadek jest rodzajowy: nie opisuje konkretnej firmy, a liczby w sekcji kalkulacji wynikają z założeń podanych jawnie. Ich cel to pokazanie skali problemu, nie raportowanie wyników z żadnej instalacji.

Problem: dostęp bez ewidencji

Przed uporządkowaniem zasad dostęp firm zewnętrznych wyglądał podobnie jak w wielu zakładach: zezwolenia na prace papierowe lub w arkuszach, szkolenia wstępne zapisane w osobnych rejestrach, wejście do hali na podstawie znajomości portiera. W efekcie w chwili zdarzenia nikt nie potrafił szybko wskazać, które osoby z firm zewnętrznych były w której hali i czy miały aktualne szkolenia.

Z perspektywy NIS2 to luka w obszarze bezpieczeństwa łańcucha dostaw ICT i zarządzania dostępem. Karta trendów z 2025 r. dotycząca OT zaleca rejestr dostępu zewnętrznego i podwykonawców do stref OT oraz połączenie kontroli dostępu fizycznego i logicznego do stref krytycznych z dowodem, kto i kiedy był w strefie. Dla zaplecza kolejowego oznacza to rejestr, który odpowiada na pytanie audytora bez przeszukiwania segregatorów.

Struktura osób z zewnątrz w miesiącu (kalkulacja przykładowa)

Struktura osób z zewnątrz w miesiącu (kalkulacja przykładowa)Wykres kołowy: 28 nowych osób i 84 osoby znane z łącznej liczby 112 osób z zewnątrzNowe, wymagają szkolenia: 28 osób (25%)Znane, szkolenie ważne: 84 osób (75%)112osóbNowe, wymagają szkolenia28 osób (25%)Znane, szkolenie ważne84 osób (75%)
Źródło: Kalkulacja przykładowa na założeniach z sekcji Kalkulacja

Rozwiązanie: zezwolenia, brama QR i lokalizacja

Przewoźnik wdrożył niezależny system uzupełniający istniejące procedury, oparty na trzech elementach, które InnerWeb udostępnia w ramach jednej platformy.

Elektroniczne zezwolenia na prace

Zezwolenie na prace w zapleczu jest dokumentem elektronicznym, który przechodzi fazy przygotowania, prac głównych i zamknięcia. Przy tworzeniu i otwieraniu system sprawdza daty oraz kwalifikacje przypisanych pracowników. Zakład ma bieżący podgląd, kto i gdzie wykonuje prace. Zlecenie pracy firmie zewnętrznej przechodzi przez ten sam przepływ, z widokiem zleconych prac po stronie wykonawcy.

Brama QR i panel ochrony

Pracownik firmy zewnętrznej otrzymuje plakietkę z losowym kodem QR, który nie zawiera danych osobowych. Skan na bramie daje ochronie jednoznaczny werdykt na podstawie szkoleń, kwalifikacji, zezwolenia i aktywnego konta, a każdy skan trafia do rejestru wejść i wyjść. Zeskanowanie osoby bez ważnego szkolenia tworzy alarm i powiadamia koordynatora jej firmy. Zaplanowana wizyta zastępuje wymóg zezwolenia na jeden dzień, ale szkolenia i aktywne konto nadal decydują o wejściu.

Lokalizacja w halach

Urządzenie pracownika cyklicznie przesyła słyszane nadajniki BLE, siłę sygnału i stan baterii, a pozycja wynika z sygnałów wielu nadajników. Lokalizacja działa bez GPS, co ma znaczenie we wnętrzach hal przeglądowych. Dane zasilają widok osób na terenie i mogą automatycznie dołączać pracownika do zezwolenia po wejściu w miejsce prac. Warunkiem jest skonfigurowanie lokalizacji i rozmieszczenie nadajników: w budynku zwykle jeden nadajnik na 100–200 m2.

Kalkulacja przykładowa: ilu ludzi z zewnątrz

Aby ocenić skalę, przyjęto założenia opisane poniżej. To kalkulacja przykładowa, nie pomiar z żadnej instalacji.

Przy trzech halach, 14 firmach zewnętrznych w roku i średnio ośmiu unikalnych osobach z każdej firmy w miesiącu, zaplecze obsługuje około 112 osób z zewnątrz miesięcznie. Przy rotacji 25% miesięcznie około 28 osób jest nowych i wymaga szkolenia wstępnego oraz weryfikacji kwalifikacji. Jeśli ochrona sprawdza ręcznie dokumenty każdego z nich przez 6 minut, a pozostałych 84 osób przez 2 minuty, daje to około 5,6 godziny pracy miesięcznie wyłącznie na weryfikację przy bramie. Przy elektronicznym werdykcie czas na osobę zmniejsza się do skanu, a ochrona przestaje interpretować pełne zezwolenie.

Efekt: dowody, które powstają w toku pracy

Najważniejszy efekt nie jest czasowy, tylko dowodowy. Po wdrożeniu przewoźnik ma rejestr wejść i wyjść, historię zezwoleń, wyniki szkoleń oraz ślad audytowy zmian: kto i kiedy zmienił zezwolenie lub wynik szkolenia. W razie incydentu dotyczącego hali przeglądowej lista osób obecnych w strefie powstaje w minutach, co przyspiesza przygotowanie zgłoszenia w oknie 24 godzin i 72 godzin.

Takie zapisy wspierają spełnienie wymogu bezpieczeństwa łańcucha dostaw, ale nie zastępują polityki ryzyka ani analizy zasobów. Termin obowiązków z rozdziału 3 ustawy to 3 kwietnia 2027 r., a pierwszy audyt podmiotu kluczowego i kary przypadają od 3 kwietnia 2028 r., więc zaplecze ma okno na zbudowanie dowodów.

Wnioski dla zaplecza kolejowego

Po pierwsze, ewidencja osób z zewnątrz jest tańsza od naprawy skutków luki. Po drugie, kontrola fizyczna i logiczna muszą się spotykać w jednym zapisie. Po trzecie, praca w halach bez zasięgu wymaga rozwiązań odpornych na brak łączności, dlatego akcje użytkownika zapisują się w kolejce offline z ochroną przed duplikatami. Po czwarte, instalację można uruchomić na serwerze przewoźnika (on-premise) w izolowanej instancji z własną bazą danych.

Kalkulacja przykładowa

Kalkulacja przykładowa: osoby z zewnątrz w zapleczu taborowym

Założenia
ParametrWartość
Hale przeglądowe3 hale
Firmy zewnętrzne w roku14 firm
Unikalne osoby z firmy w miesiącu8 osób
Rotacja miesięczna25 %
Weryfikacja ręczna nowej osoby6 min
Weryfikacja ręczna osoby znanej2 min

Wynik: 14 × 8 = 112 osób miesięcznie, w tym 28 nowych (25%) i 84 znane; czas weryfikacji ręcznej: 28 × 6 + 84 × 2 = 336 min, czyli ok. 5,6 h miesięcznie.

Uwaga: Kalkulacja przykładowa na założeniach rodzajowych; wyniki z konkretnego zakładu zależą od liczby firm, rotacji i konfiguracji.

Materiał wideo

Często zadawane pytania

Czy lokalizacja BLE działa w halach bez zasięgu GPS?

Tak. Lokalizacja opiera się na nadajnikach BLE i nie wymaga GPS. Pozycja wynika z sygnałów wielu nadajników, a skuteczność zależy od rozmieszczenia nadajników w hali.

Czy system sam otwiera bramę?

Nie. Panel ochrony pokazuje werdykt na podstawie szkoleń, kwalifikacji, zezwolenia i konta. Decyzję o wpuszczeniu wykonuje ochrona.

Czy takie wdrożenie wystarcza do spełnienia NIS2?

Nie samodzielnie. System dostarcza dowodu do audytu w obszarze dostępu i łańcucha dostaw, a pozostałe wymogi, takie jak polityka ryzyka czy procedura incydentowa, wymagają odrębnych prac.

Źródła

Zobacz przepływ na własnym zapleczu

Zaprezentujemy zezwolenia, bramę QR i lokalizację na przykładzie hali przeglądowej. Umów demo albo napisz do nas.

Porozmawiajmy