Sytuacja wyjściowa
Opisywany podmiot to przewoźnik kolejowy, który prowadzi zaplecze utrzymania taboru w trzech halach przeglądowych. W jednej odbywają się przeglądy bieżące, w drugiej naprawy główne, w trzeciej mycie i prace pomocnicze. Przewoźnik zatrudnia w zapleczu kilkuset pracowników, więc według progów ustawy o krajowym systemie cyberbezpieczeństwa wchodzi do grona podmiotów, które muszą ocenić swój status. Zaplecze nie jest jednak odizolowanym światem: stanowiska diagnostyczne łączą się z siecią przedsiębiorstwa, a obsługę urządzeń zasilających i dźwignic prowadzą firmy zewnętrzne.
Przypadek jest rodzajowy: nie opisuje konkretnej firmy, a liczby w sekcji kalkulacji wynikają z założeń podanych jawnie. Ich cel to pokazanie skali problemu, nie raportowanie wyników z żadnej instalacji.
Problem: dostęp bez ewidencji
Przed uporządkowaniem zasad dostęp firm zewnętrznych wyglądał podobnie jak w wielu zakładach: zezwolenia na prace papierowe lub w arkuszach, szkolenia wstępne zapisane w osobnych rejestrach, wejście do hali na podstawie znajomości portiera. W efekcie w chwili zdarzenia nikt nie potrafił szybko wskazać, które osoby z firm zewnętrznych były w której hali i czy miały aktualne szkolenia.
Z perspektywy NIS2 to luka w obszarze bezpieczeństwa łańcucha dostaw ICT i zarządzania dostępem. Karta trendów z 2025 r. dotycząca OT zaleca rejestr dostępu zewnętrznego i podwykonawców do stref OT oraz połączenie kontroli dostępu fizycznego i logicznego do stref krytycznych z dowodem, kto i kiedy był w strefie. Dla zaplecza kolejowego oznacza to rejestr, który odpowiada na pytanie audytora bez przeszukiwania segregatorów.
Struktura osób z zewnątrz w miesiącu (kalkulacja przykładowa)
Rozwiązanie: zezwolenia, brama QR i lokalizacja
Przewoźnik wdrożył niezależny system uzupełniający istniejące procedury, oparty na trzech elementach, które InnerWeb udostępnia w ramach jednej platformy.
Elektroniczne zezwolenia na prace
Zezwolenie na prace w zapleczu jest dokumentem elektronicznym, który przechodzi fazy przygotowania, prac głównych i zamknięcia. Przy tworzeniu i otwieraniu system sprawdza daty oraz kwalifikacje przypisanych pracowników. Zakład ma bieżący podgląd, kto i gdzie wykonuje prace. Zlecenie pracy firmie zewnętrznej przechodzi przez ten sam przepływ, z widokiem zleconych prac po stronie wykonawcy.
Brama QR i panel ochrony
Pracownik firmy zewnętrznej otrzymuje plakietkę z losowym kodem QR, który nie zawiera danych osobowych. Skan na bramie daje ochronie jednoznaczny werdykt na podstawie szkoleń, kwalifikacji, zezwolenia i aktywnego konta, a każdy skan trafia do rejestru wejść i wyjść. Zeskanowanie osoby bez ważnego szkolenia tworzy alarm i powiadamia koordynatora jej firmy. Zaplanowana wizyta zastępuje wymóg zezwolenia na jeden dzień, ale szkolenia i aktywne konto nadal decydują o wejściu.
Lokalizacja w halach
Urządzenie pracownika cyklicznie przesyła słyszane nadajniki BLE, siłę sygnału i stan baterii, a pozycja wynika z sygnałów wielu nadajników. Lokalizacja działa bez GPS, co ma znaczenie we wnętrzach hal przeglądowych. Dane zasilają widok osób na terenie i mogą automatycznie dołączać pracownika do zezwolenia po wejściu w miejsce prac. Warunkiem jest skonfigurowanie lokalizacji i rozmieszczenie nadajników: w budynku zwykle jeden nadajnik na 100–200 m2.
Kalkulacja przykładowa: ilu ludzi z zewnątrz
Aby ocenić skalę, przyjęto założenia opisane poniżej. To kalkulacja przykładowa, nie pomiar z żadnej instalacji.
Przy trzech halach, 14 firmach zewnętrznych w roku i średnio ośmiu unikalnych osobach z każdej firmy w miesiącu, zaplecze obsługuje około 112 osób z zewnątrz miesięcznie. Przy rotacji 25% miesięcznie około 28 osób jest nowych i wymaga szkolenia wstępnego oraz weryfikacji kwalifikacji. Jeśli ochrona sprawdza ręcznie dokumenty każdego z nich przez 6 minut, a pozostałych 84 osób przez 2 minuty, daje to około 5,6 godziny pracy miesięcznie wyłącznie na weryfikację przy bramie. Przy elektronicznym werdykcie czas na osobę zmniejsza się do skanu, a ochrona przestaje interpretować pełne zezwolenie.
Efekt: dowody, które powstają w toku pracy
Najważniejszy efekt nie jest czasowy, tylko dowodowy. Po wdrożeniu przewoźnik ma rejestr wejść i wyjść, historię zezwoleń, wyniki szkoleń oraz ślad audytowy zmian: kto i kiedy zmienił zezwolenie lub wynik szkolenia. W razie incydentu dotyczącego hali przeglądowej lista osób obecnych w strefie powstaje w minutach, co przyspiesza przygotowanie zgłoszenia w oknie 24 godzin i 72 godzin.
Takie zapisy wspierają spełnienie wymogu bezpieczeństwa łańcucha dostaw, ale nie zastępują polityki ryzyka ani analizy zasobów. Termin obowiązków z rozdziału 3 ustawy to 3 kwietnia 2027 r., a pierwszy audyt podmiotu kluczowego i kary przypadają od 3 kwietnia 2028 r., więc zaplecze ma okno na zbudowanie dowodów.
Wnioski dla zaplecza kolejowego
Po pierwsze, ewidencja osób z zewnątrz jest tańsza od naprawy skutków luki. Po drugie, kontrola fizyczna i logiczna muszą się spotykać w jednym zapisie. Po trzecie, praca w halach bez zasięgu wymaga rozwiązań odpornych na brak łączności, dlatego akcje użytkownika zapisują się w kolejce offline z ochroną przed duplikatami. Po czwarte, instalację można uruchomić na serwerze przewoźnika (on-premise) w izolowanej instancji z własną bazą danych.
Kalkulacja przykładowa: osoby z zewnątrz w zapleczu taborowym
| Parametr | Wartość |
|---|---|
| Hale przeglądowe | 3 hale |
| Firmy zewnętrzne w roku | 14 firm |
| Unikalne osoby z firmy w miesiącu | 8 osób |
| Rotacja miesięczna | 25 % |
| Weryfikacja ręczna nowej osoby | 6 min |
| Weryfikacja ręczna osoby znanej | 2 min |
Wynik: 14 × 8 = 112 osób miesięcznie, w tym 28 nowych (25%) i 84 znane; czas weryfikacji ręcznej: 28 × 6 + 84 × 2 = 336 min, czyli ok. 5,6 h miesięcznie.
Uwaga: Kalkulacja przykładowa na założeniach rodzajowych; wyniki z konkretnego zakładu zależą od liczby firm, rotacji i konfiguracji.
Materiał wideo
Często zadawane pytania
Czy lokalizacja BLE działa w halach bez zasięgu GPS?
Tak. Lokalizacja opiera się na nadajnikach BLE i nie wymaga GPS. Pozycja wynika z sygnałów wielu nadajników, a skuteczność zależy od rozmieszczenia nadajników w hali.
Czy system sam otwiera bramę?
Nie. Panel ochrony pokazuje werdykt na podstawie szkoleń, kwalifikacji, zezwolenia i konta. Decyzję o wpuszczeniu wykonuje ochrona.
Czy takie wdrożenie wystarcza do spełnienia NIS2?
Nie samodzielnie. System dostarcza dowodu do audytu w obszarze dostępu i łańcucha dostaw, a pozostałe wymogi, takie jak polityka ryzyka czy procedura incydentowa, wymagają odrębnych prac.
Źródła
Zobacz przepływ na własnym zapleczu
Zaprezentujemy zezwolenia, bramę QR i lokalizację na przykładzie hali przeglądowej. Umów demo albo napisz do nas.
Porozmawiajmy