Dlaczego zdalny dostęp wymaga osobnego kanału
W typowym zakładzie dostęp serwisu rośnie historycznie: pierwszy integrator dostaje tunel VPN, drugi modem komórkowy w szafie, trzeci zdalny pulpit na stacji inżynierskiej. Każde z tych rozwiązań omija zapory, które zakład zaprojektował między strefami, więc segmentacja istnieje na diagramie, ale nie w rzeczywistości.
W modelu IEC 62443 dostęp zdalny jest kanałem, który łączy strefę zewnętrzną z wybraną strefą OT. Kanał ma właściciela, cel, listę uprawnionych i opisane zabezpieczenia. Taki opis jest też podstawą odpowiedzi na wymóg ustawy o KSC dotyczący bezpieczeństwa łańcucha dostaw ICT, a według nowelizacji tej ustawy (Dz.U. 2026 poz. 252) kary z art. 73 sięgają do 10 mln EUR lub 2% przychodów dla podmiotu kluczowego.
Architektura: jeden punkt wejścia
Najlepiej sprawdza się układ z serwerem pośredniczącym w strefie przejściowej. Serwisant łączy się z serwerem po uwierzytelnieniu wieloskładnikowym, z niego otwiera sesję do jednego określonego urządzenia i tylko przy użyciu uzgodnionego protokołu. Bezpośrednie połączenia z internetu do stref sterowania są wyłączone. Serwer rejestruje sesję, a opcjonalnie nagrywa ekran lub polecenia.
Czego nie robić
Nie zostawiaj stałych tuneli VPN do producentów, nie dopuszczaj modemów komórkowych podłączonych do sieci sterowania bez wiedzy działu automatyki i nie używaj wspólnych kont serwisowych bez przypisania do osoby.
Co dodać w projekcie
Zdefiniuj godziny dostępu, zatwierdzanie sesji przez operatora po stronie zakładu i automatyczne wygasanie sesji. Zapisz, kto zatwierdził sesję i w jakim celu.
Terminy zgłoszeń: producent (CRA) i podmiot (KSC)
- Producent (CRA)
- Podmiot kluczowy (KSC)
Dostawca jako producent: co daje CRA
Rozporządzenie (UE) 2024/2847 (CRA, Cyber Resilience Act) wymaga od producentów produktów z elementami cyfrowymi bezpiecznej konfiguracji domyślnej, aktualizacji bezpieczeństwa, SBOM i okresu wsparcia co najmniej 5 lat, o ile produkt nie ma krótszej przewidywanej żywotności. Od 11 września 2026 r. producent zgłasza aktywnie wykorzystywane podatności i poważne incydenty: wczesne ostrzeżenie w ciągu 24 godzin i zgłoszenie w ciągu 72 godzin. Pełne stosowanie rozporządzenia przypada na 11 grudnia 2027 r.
Dla zakładu to argument w umowie serwisowej: żądaj od dostawcy deklaracji, jak jego narzędzie zdalnego dostępu spełnia wymogi CRA, kto zgłasza podatności i w jakim terminie informuje klienta. Zakład nie spełnia obowiązków producenta, ale może wymagać informacji potrzebnych do własnej analizy ryzyka.
Dowody: co zapisywać z każdej sesji
Pakiet dowodowy dla jednej sesji obejmuje identyfikator serwisanta i firmy, cel sesji, urządzenie docelowe, czas rozpoczęcia i zakończenia, osobę zatwierdzającą po stronie zakładu oraz zapis lub nagranie. Jeżeli praca wymaga obecności na obiekcie, dopinasz do niej elektroniczne zezwolenie na pracę i zapis obecności. Niezależna nakładka InnerWeb obsługuje zezwolenia dla firm zewnętrznych, kontroluje kwalifikacje i prowadzi ślad audytowy zmian, a nie jest częścią kanału zdalnego dostępu. Dzięki temu audytor widzi zarówno stronę techniczną, jak i organizacyjną.
Praktyki do wdrożenia (skrót)
Poniższa lista jest zarazem checklistą, którą można wykorzystać w przeglądzie kwartalnym.
Lista kontrolna
Materiał wideo
Często zadawane pytania
Czy VPN producenta do sterownika jest dopuszczalny?
Technicznie tak, ale z punktu widzenia stref jest to ścieżka omijająca zaporę. Bezpieczniej poprowadzić go przez serwer pośredniczący z uwierzytelnianiem i rejestracją.
Czy CRA nakłada obowiązki na zakład użytkujący?
Obowiązki dotyczą producentów, importerów i dystrybutorów. Zakład może jednak wymagać od dostawców informacji o podatnościach i wsparciu, co ułatwia analizę ryzyka.
Jak długo przechowywać zapisy sesji?
Retencję określa polityka bezpieczeństwa i ocena ryzyka zakładu. Zapis powinien pokrywać okres audytowy i wymagany czas postępowania po incydencie.
Czy InnerWeb zapewnia zdalny dostęp do sterowników?
Nie. Niezależna nakładka InnerWeb dostarcza zapisów zezwoleń, kwalifikacji i obecności, a zdalny dostęp realizuje zakład własną architekturą.
Źródła
Porozmawiajmy o dowodach dla Twojego audytu
Pokażemy, jak niezależna nakładka InnerWeb dostarcza zapisów obecności, uprawnień i zezwoleń bez ingerencji w sieć sterowania. Umów krótką rozmowę z zespołem InnerWeb.
Porozmawiajmy