InnerWeb
Przejdź do treści

Zdalny dostęp do sieci OT: dobre praktyki dla serwisu zewnętrznego

Zdalny dostęp serwisu jest najczęstszą bezpośrednią drogą z internetu do sterowników, a jednocześnie jednym z najłatwiejszych elementów do uporządkowania. IEC 62443 każe traktować go jako osobny kanał między strefami, ustawa o KSC wymaga kontroli łańcucha dostaw, a rozporządzenie CRA nakłada na producentów obowiązki zgłaszania podatności. Poniżej dziesięć praktyk, od architektury po dowody.

24 h
wczesne ostrzeżenie o aktywnie wykorzystywanej podatności (CRA)
72 h
zgłoszenie podatności lub poważnego incydentu (CRA)
5 lat
minimalny okres wsparcia produktu przez producenta

Dlaczego zdalny dostęp wymaga osobnego kanału

W typowym zakładzie dostęp serwisu rośnie historycznie: pierwszy integrator dostaje tunel VPN, drugi modem komórkowy w szafie, trzeci zdalny pulpit na stacji inżynierskiej. Każde z tych rozwiązań omija zapory, które zakład zaprojektował między strefami, więc segmentacja istnieje na diagramie, ale nie w rzeczywistości.

W modelu IEC 62443 dostęp zdalny jest kanałem, który łączy strefę zewnętrzną z wybraną strefą OT. Kanał ma właściciela, cel, listę uprawnionych i opisane zabezpieczenia. Taki opis jest też podstawą odpowiedzi na wymóg ustawy o KSC dotyczący bezpieczeństwa łańcucha dostaw ICT, a według nowelizacji tej ustawy (Dz.U. 2026 poz. 252) kary z art. 73 sięgają do 10 mln EUR lub 2% przychodów dla podmiotu kluczowego.

Architektura: jeden punkt wejścia

Najlepiej sprawdza się układ z serwerem pośredniczącym w strefie przejściowej. Serwisant łączy się z serwerem po uwierzytelnieniu wieloskładnikowym, z niego otwiera sesję do jednego określonego urządzenia i tylko przy użyciu uzgodnionego protokołu. Bezpośrednie połączenia z internetu do stref sterowania są wyłączone. Serwer rejestruje sesję, a opcjonalnie nagrywa ekran lub polecenia.

Czego nie robić

Nie zostawiaj stałych tuneli VPN do producentów, nie dopuszczaj modemów komórkowych podłączonych do sieci sterowania bez wiedzy działu automatyki i nie używaj wspólnych kont serwisowych bez przypisania do osoby.

Co dodać w projekcie

Zdefiniuj godziny dostępu, zatwierdzanie sesji przez operatora po stronie zakładu i automatyczne wygasanie sesji. Zapisz, kto zatwierdził sesję i w jakim celu.

Terminy zgłoszeń: producent (CRA) i podmiot (KSC)

Terminy zgłoszeń: producent (CRA) i podmiot (KSC)Wykres: terminy 24 i 72 godziny dla producenta według CRA i podmiotu kluczowego według ustawy o KSC.020406080godziny od wykryciaProducent (CRA) (Wczesne ostrzeżenie): 24 godziny od wykrycia24Podmiot kluczowy (KSC) (Wczesne ostrzeżenie): 24 godziny od wykrycia24Wczesne ostrzeżenieProducent (CRA) (Zgłoszenie): 72 godziny od wykrycia72Podmiot kluczowy (KSC) (Zgłoszenie): 72 godziny od wykrycia72Zgłoszenie
  • Producent (CRA)
  • Podmiot kluczowy (KSC)
Źródło: i (art. 14 CRA; art. 11 ustawy o KSC w brzmieniu nowelizacji)

Dostawca jako producent: co daje CRA

Rozporządzenie (UE) 2024/2847 (CRA, Cyber Resilience Act) wymaga od producentów produktów z elementami cyfrowymi bezpiecznej konfiguracji domyślnej, aktualizacji bezpieczeństwa, SBOM i okresu wsparcia co najmniej 5 lat, o ile produkt nie ma krótszej przewidywanej żywotności. Od 11 września 2026 r. producent zgłasza aktywnie wykorzystywane podatności i poważne incydenty: wczesne ostrzeżenie w ciągu 24 godzin i zgłoszenie w ciągu 72 godzin. Pełne stosowanie rozporządzenia przypada na 11 grudnia 2027 r.

Dla zakładu to argument w umowie serwisowej: żądaj od dostawcy deklaracji, jak jego narzędzie zdalnego dostępu spełnia wymogi CRA, kto zgłasza podatności i w jakim terminie informuje klienta. Zakład nie spełnia obowiązków producenta, ale może wymagać informacji potrzebnych do własnej analizy ryzyka.

Dowody: co zapisywać z każdej sesji

Pakiet dowodowy dla jednej sesji obejmuje identyfikator serwisanta i firmy, cel sesji, urządzenie docelowe, czas rozpoczęcia i zakończenia, osobę zatwierdzającą po stronie zakładu oraz zapis lub nagranie. Jeżeli praca wymaga obecności na obiekcie, dopinasz do niej elektroniczne zezwolenie na pracę i zapis obecności. Niezależna nakładka InnerWeb obsługuje zezwolenia dla firm zewnętrznych, kontroluje kwalifikacje i prowadzi ślad audytowy zmian, a nie jest częścią kanału zdalnego dostępu. Dzięki temu audytor widzi zarówno stronę techniczną, jak i organizacyjną.

Praktyki do wdrożenia (skrót)

Poniższa lista jest zarazem checklistą, którą można wykorzystać w przeglądzie kwartalnym.

Lista kontrolna

Materiał wideo

Często zadawane pytania

Czy VPN producenta do sterownika jest dopuszczalny?

Technicznie tak, ale z punktu widzenia stref jest to ścieżka omijająca zaporę. Bezpieczniej poprowadzić go przez serwer pośredniczący z uwierzytelnianiem i rejestracją.

Czy CRA nakłada obowiązki na zakład użytkujący?

Obowiązki dotyczą producentów, importerów i dystrybutorów. Zakład może jednak wymagać od dostawców informacji o podatnościach i wsparciu, co ułatwia analizę ryzyka.

Jak długo przechowywać zapisy sesji?

Retencję określa polityka bezpieczeństwa i ocena ryzyka zakładu. Zapis powinien pokrywać okres audytowy i wymagany czas postępowania po incydencie.

Czy InnerWeb zapewnia zdalny dostęp do sterowników?

Nie. Niezależna nakładka InnerWeb dostarcza zapisów zezwoleń, kwalifikacji i obecności, a zdalny dostęp realizuje zakład własną architekturą.

Źródła

Porozmawiajmy o dowodach dla Twojego audytu

Pokażemy, jak niezależna nakładka InnerWeb dostarcza zapisów obecności, uprawnień i zezwoleń bez ingerencji w sieć sterowania. Umów krótką rozmowę z zespołem InnerWeb.

Porozmawiajmy