InnerWeb
Przejdź do treści

Audyt dostępu zdalnego NIS2: checklista dowodów

Pierwszy audyt cyberbezpieczeństwa podmiotu kluczowego przypada na 24 miesiące od wejścia w życie ustawy z 23 stycznia 2026 r., czyli na kwiecień 2028 roku, a dostęp zdalny dostawców będzie jednym z pierwszych obszarów, o które zapyta audytor. Poniższa checklista wymienia dowody, które warto mieć w teczce, i wyjaśnia, co każdy z nich ma wykazać.

24 mies.
do pierwszego audytu podmiotu kluczowego od wejścia ustawy w życie
Źródło: Dz.U. 2026 poz. 252, art. 33 ust. 2
3 lata
maksymalna przerwa między kolejnymi audytami
Źródło: Dz.U. 2026 poz. 252

Co sprawdza audytor i na jakiej podstawie

Ustawa z 23 stycznia 2026 r. o zmianie ustawy o krajowym systemie cyberbezpieczeństwa (Dz.U. 2026 poz. 252) obowiązuje od 3 kwietnia 2026 r. Wdraża dyrektywę NIS2, której art. 21 wymienia środki zarządzania ryzykiem: bezpieczeństwo łańcucha dostaw, kontrolę dostępu i zarządzanie aktywami, higienę cybernetyczną oraz uwierzytelnianie wieloskładnikowe. Obowiązki z rozdziału 3 ustawy podmioty objęte przepisami realizują w ciągu 12 miesięcy, a pierwszy audyt podmiotu kluczowego następuje po 24 miesiącach, potem nie rzadziej niż raz na 3 lata.

Dostęp zdalny dostawców dotyka trzech z tych obszarów jednocześnie, więc audytor rzadko ogranicza się do jednego pytania. Zazwyczaj chce zobaczyć politykę, jej wdrożenie technicznie i ślad pracy w praktyce. Polityka bez śladu jest deklaracją, a ślad bez polityki bywa przypadkiem.

Kary pieniężne z art. 73 ustawy można co do zasady nakładać od 3 kwietnia 2028 r. W tej samej dacie mieści się pierwszy audyt, dlatego zakłady, które zaczną gromadzić dowody dopiero na kilka miesięcy przed audytem, będą musiały odtwarzać dane z logów, których już nie ma. Checklista poniżej wspiera spełnienie wymogu i dostarcza dowodu do audytu, ale nie zastępuje oceny audytora ani decyzji kierownika podmiotu.

Dowody dotyczące kont i uprawnień

Pierwszy zestaw dowodów odpowiada na pytanie, kto w ogóle ma dostęp. Najważniejsze jest, aby lista była pełna i pochodziła z systemów, a nie z pamięci koordynatora.

  • Aktualna lista wszystkich kont dostawców w katalogu, na zaporach, serwerach pośredniczących, stacjach inżynierskich i w sterownikach, z datą wygenerowania.
  • Przypisanie każdego konta do osoby imiennej, jej pracodawcy i właściciela dostępu po stronie zakładu.
  • Zakres uprawnień każdego konta: systemy, protokoły, poziom uprawnień i uzasadnienie najmniejszych niezbędnych uprawnień.
  • Informacja o uwierzytelnianiu wieloskładnikowym dla kont zdalnych i wyjątki z uzasadnieniem.
  • Macierz ról i uprawnień oraz zasady jej zmiany. W InnerWeb uprawnienia wynikają z ról z dziedziczeniem i macierzy zakresów, a nadawanie ról odbywa się po drabinie starszeństwa.

Harmonogram obowiązków wynikających z ustawy o KSC (miesiące od wejścia w życie)

Harmonogram obowiązków wynikających z ustawy o KSC (miesiące od wejścia w życie)Wykres słupkowy: obowiązki z rozdziału 3 po 12 miesiącach, pierwszy audyt i pierwsze kary po 24 miesiącach od wejścia ustawy w życie0510152025miesięcyObowiązki z rozdziału 3: 12 miesięcy12Obowiązki z rozdziału 3Pierwszy audyt podmiotu kluczowego: 24 miesięcy24Pierwszy audyt podmiotukluczowegoPierwsze kary z art. 73: 24 miesięcy24Pierwsze kary z art. 73
Źródło: Dz.U. 2026 poz. 252, art. 33 i 35

Dowody dotyczące dopuszczenia i czasu

Drugi zestaw odpowiada na pytanie, czy dostęp był uzasadniony i ograniczony. Tu najlepiej działa powiązanie dostępu z dokumentem, który istniał przed rozpoczęciem pracy.

Zezwolenie na pracę z określonym zadaniem, miejscem i oknem czasowym jest naturalnym dowodem uzasadnienia. InnerWeb przechowuje zezwolenia w formie elektronicznej, w fazach przygotowania, prac głównych i zamknięcia, i sprawdza daty oraz kwalifikacje przypisanych pracowników, więc audytor może zobaczyć nie tylko, że dostęp zatwierdzono, ale i że osoby miały ważne uprawnienia w dniu pracy.

  • Próba zezwoleń lub zleceń z ostatnich kwartałów, dla których wystąpiły sesje zdalne, z oknem czasowym i zakresem.
  • Dowód sprawdzenia kwalifikacji osób wskazanych w zezwoleniach: badania, szkolenia, uprawnienia i terminy ważności.
  • Procedura awaryjna z oknem skróconym i dodatkowym zatwierdzeniem oraz lista jej użyć.
  • Reguły techniczne, które odwzorowują okno czasowe (wyciąg z konfiguracji zapory lub serwera pośredniczącego).

Dowody dotyczące sesji i zdarzeń

Trzeci zestaw odpowiada na pytanie, co faktycznie się działo. Rejestr sesji serwisowych z rekordami: kto, kiedy, do czego i co zmieniono, jest tu dowodem podstawowym. Do audytu przygotuj zrzut rejestru dla wybranego okresu oraz opis, gdzie i jak logi są przechowywane, kto ma do nich dostęp i jak sprawdzana jest ich niezmienność.

Warto mieć też przykład przeglądu: protokół codziennego lub kwartalnego przeglądu sesji z wnioskami i podjętymi działaniami. Rejestr, który nikt nie czyta, audytor uzna za zapis bez funkcji. Zdarzenia z platformy mogą wyzwalać webhooki do zewnętrznej automatyzacji, więc zakład może przekazywać wpisy do własnego systemu zbierania logów.

  • Zrzut rejestru sesji za wybrany okres z mapowaniem sesji na zezwolenia.
  • Opis przechowywania logów: lokalizacja, okres, kontrola dostępu, kontrola niezmienności.
  • Protokoły przeglądów rejestru z wnioskami i działaniami.
  • Zgłoszone anomalie i sposób ich zamknięcia, w tym przykład sesji poza oknem.

Dowody dotyczące umów i odebranych dostępów

Czwarty zestaw dotyczy łańcucha dostaw. Umowa z dostawcą powinna zawierać obowiązki dotyczące dostępu zdalnego: konta imienne, akceptację okien czasowych, zasady rejestrowania sesji, powiadamianie o zmianach personalnych i obowiązek zgłaszania incydentów. Audytor może poprosić o wybrane umowy i porównać je z praktyką.

Piąty zestaw dotyczy zamknięcia. Dowodem jest rejestr odebranych dostępów z datą zamknięcia zlecenia, datą odebrania i osobą, która potwierdziła, oraz protokół przeglądu kwartalnego, który porównuje aktywne dostępy z aktualnymi zleceniami. Różnica między dniem zamknięcia zlecenia a dniem odebrania dostępu jest wskaźnikiem, który dobrze pokazuje dojrzałość procesu.

  • Wyciąg z umów: zapisy o dostępie zdalnym, kontach imiennych, rejestrowaniu sesji i zgłaszaniu incydentów.
  • Rejestr odebranych dostępów z datami i osobami potwierdzającymi.
  • Protokoły przeglądów kwartalnych kont dostawców i decyzje o odebraniu lub przedłużeniu.
  • Dowód aktualizacji listy dostawców i ocen ryzyka dostawców ICT.

Jak przygotować teczkę audytową

Dobra teczka ma jedną stronę przeglądową z odesłaniami do dowodów oraz dla każdego dowodu zdanie wyjaśnienia, jaki wymóg wspiera. Zbieraj dowody na bieżąco, nie przed audytem, bo dane z logów po upływie okresu przechowywania znikają. Wyznacz właściciela teczki i przeprowadź audyt próbny na własnych zasobach, wybierając losowo trzy dostępy dostawców i prześledzając je od wniosku do odebrania.

Jeśli któregoś dowodu brakuje, zapisz to jako lukę z terminem i osobą odpowiedzialną. Audytor zwykle wyżej ocenia znaną i zarządzaną lukę niż brak świadomości jej istnienia.

Lista kontrolna

Materiał wideo

Często zadawane pytania

Kiedy odbędzie się pierwszy audyt cyberbezpieczeństwa podmiotu kluczowego?

Według ustawy z 23 stycznia 2026 r. pierwszy audyt przypada na 24 miesiące od wejścia ustawy w życie, czyli na kwiecień 2028 r. Kolejne odbywają się nie rzadziej niż raz na 3 lata.

Czy sama polityka dostępu zdalnego wystarczy audytorowi?

Nie. Audytor oczekuje śladu stosowania polityki: list kont, zezwoleń, rejestru sesji i odebranych dostępów. Polityka bez śladu jest deklaracją.

Jak długo przechowywać logi sesji serwisowych?

Okres ustala zakład na podstawie polityki i ryzyka, a rozsądnie jest objąć nim horyzont pierwszego audytu. Zapisy incydentów przechowuje się dłużej, uzgadniając to z działem prawnym.

Czy te dowody gwarantują pozytywny wynik audytu?

Nie. Wspierają spełnienie wymogu i dostarczają dowodu do audytu, ale ocena należy do audytora, a decyzje o zgodności podejmuje kierownik podmiotu.

Źródła

Zbieraj dowody od pierwszego dnia

Pokażemy, jak zezwolenie na pracę, kwalifikacje i rejestr dostępów składają się na teczkę audytową. Umów rozmowę z zespołem InnerWeb.

Porozmawiajmy