Jak korzystać z listy
Lista jest przeznaczona dla dyrektora zakładu, kierownika utrzymania ruchu, zakupów i CISO. Przechodzi się ją dla całego parku maszynowego, a potem pogłębia dla maszyn o największym ryzyku. Rozporządzenie stosuje się od 20.01.2027 roku do maszyn wprowadzanych do obrotu od tej daty; maszyny już eksploatowane nie podlegają automatycznie nowym wymaganiom, ale ich znaczna modyfikacja czyni modyfikującego producentem.
Dla każdego punktu oznacz stan: zrobione, w toku, brak. Pozycje z oznaczeniem brak, które dotyczą zamówień z dostawą po 20.01.2027, mają pierwszeństwo, bo ich opóźnienie kosztuje najwięcej.
Obszar 1: inwentarz maszyn i układów sterowania
Inwentarz jest podstawą wszystkich pozostałych działań. Bez niego nie wiadomo, które zakupy i modernizacje wchodzą w zakres zmian.
- Lista maszyn z producentem, rokiem produkcji i deklaracją zgodności: pozwala ocenić, które podlegają dyrektywie 2006/42/WE, a które będą podlegać nowym przepisom po wymianie.
- Dla każdej maszyny wskazane układy sterowania i wersje oprogramowania: to wejście do nadzoru nad programami bezpieczeństwa.
- Ścieżki dostępu zdalnego i serwisowego: wskazują, gdzie zagrożenie ingerencji jest największe.
- Maszyny z funkcjami sztucznej inteligencji lub samouczącymi się komponentami bezpieczeństwa: wymagają oceny zgodności z udziałem jednostki notyfikowanej.
Liczba punktów kontrolnych w obszarach listy
Obszar 2: zakupy i zamówienia w toku
Najpilniejszy obszar to zamówienia składane teraz, z dostawą po 20.01.2027. Dostawca wprowadzi taką maszynę do obrotu już według nowego rozporządzenia, więc zapisy umowy powinny to uwzględniać.
- Zestawienie otwartych zamówień z terminem dostawy po 20.01.2027: tu ryzyko niezgodności dokumentów jest największe.
- Klauzula o deklaracji zgodności według 2023/1230 i dokumentacji w formie cyfrowej: chroni zakład przed dostawą ze starą podstawą prawną.
- Wymagania cyber w OPZ: IEC 62443-4-1 i 4-2, SBOM, okres wsparcia i koordynowane ujawnianie podatności zgodnie z CRA.
- Test odbiorczy cyber w protokole: brak domyślnych kont i niezgłoszonych usług, przekazanie kopii wzorcowej programu.
Obszar 3: modernizacje i zmiany w istniejących liniach
Przy znacznej modyfikacji maszyny po 20.01.2027 rola producenta przechodzi na modyfikującego. To najbardziej niedoceniany skutek rozporządzenia dla zakładów, bo dotyczy ich własnych projektów.
- Plan modernizacji z oceną, które zmiany mogą być znaczną modyfikacją: decyzja należy do zakładu z udziałem producenta lub integratora.
- Ocena ryzyka maszyny uzupełniona o zagrożenia ingerencji i zmian oprogramowania: zgodnie z załącznikiem III pkt 1.1.9 i 1.2.1.
- Podział na strefy i kanały według IEC 62443 dla linii: wskazuje, które połączenia wymagają kontroli.
- Rejestr zmian oprogramowania i zlecenia serwisowe: dowód, kto i kiedy zmienił program.
Obszar 4: dokumentacja i dowody
Na końcu sprawdź, czy zakład potrafi pokazać dowody. Dokumentacja, której nie da się znaleźć w ciągu godziny, nie pomoże w audycie ani w sporze z dostawcą.
- Repozytorium dokumentacji cyfrowej maszyn z kontrolą dostępu: zgodnie z możliwością dostarczania instrukcji w formie cyfrowej.
- Deklaracje zgodności, oceny ryzyka i raporty walidacji powiązane z wersją oprogramowania.
- Rejestr dostępu zewnętrznego i podwykonawców do stref OT: element środków bezpieczeństwa łańcucha dostaw.
- Osoba odpowiedzialna i harmonogram przeglądu: bez właściciela lista przestaje być aktualizowana.
Kolejność działań do stycznia 2027
Przy ograniczonym czasie proponujemy kolejność: najpierw zamówienia z dostawą po 20.01.2027, potem maszyny z dostępem zdalnym, następnie plan modernizacji, a na końcu porządkowanie dokumentacji archiwalnej. Zbyt długie inwentaryzowanie wszystkiego równocześnie jest częstą przyczyną opóźnień.
Pamiętaj, że krajowe przepisy o nadzorze rynku i karach nie zostały potwierdzone w sprawdzonych źródłach, a sankcje ustalają państwa członkowskie. Lista wspiera przygotowanie i dostarcza dowodów do audytu; nie jest gwarancją zgodności.
Lista kontrolna
Materiał wideo
Często zadawane pytania
Czy maszyny już eksploatowane muszą spełniać nowe wymagania?
Nowe wymagania dotyczą maszyn wprowadzanych do obrotu od 20.01.2027. Maszyna eksploatowana nie podlega im automatycznie, ale znaczna modyfikacja może uczynić modyfikującego producentem.
Czy w Polsce są już krajowe przepisy o karach?
Rozporządzenie stosuje się bezpośrednio, a sankcje ustalają państwa członkowskie. Krajowych kwot kar w Polsce nie potwierdziliśmy w sprawdzonych źródłach.
Od czego zacząć, gdy zostało mało czasu?
Od zamówień z dostawą po 20.01.2027 i od maszyn z dostępem zdalnym. Inwentarz archiwalny można uzupełniać równolegle.
Źródła
Zbierz dowody dla maszyn i stref OT
Umów rozmowę o tym, jak dane o obecności osób i dostępie serwisu uzupełnią dokumentację przygotowywaną do 20.01.2027.
Porozmawiajmy