InnerWeb
Przejdź do treści

Checklista rozporządzenia maszynowego: przygotowania do 20.01.2027

Do 20 stycznia 2027 roku zostało mniej niż trzy miesiące, a rozporządzenie (UE) 2023/1230 nie przewiduje okresu przejściowego po tej dacie. Ta lista kontrolna porządkuje przygotowania zakładu w czterech obszarach: inwentarz maszyn, zakupy, modernizacje i dokumentacja. Każdy punkt ma komentarz, po co go sprawdzać.

20.01.2027
początek stosowania rozporządzenia maszynowego
4
obszary listy: inwentarz, zakupy, modernizacje, dokumentacja
Źródło: opracowanie InnerWeb

Jak korzystać z listy

Lista jest przeznaczona dla dyrektora zakładu, kierownika utrzymania ruchu, zakupów i CISO. Przechodzi się ją dla całego parku maszynowego, a potem pogłębia dla maszyn o największym ryzyku. Rozporządzenie stosuje się od 20.01.2027 roku do maszyn wprowadzanych do obrotu od tej daty; maszyny już eksploatowane nie podlegają automatycznie nowym wymaganiom, ale ich znaczna modyfikacja czyni modyfikującego producentem.

Dla każdego punktu oznacz stan: zrobione, w toku, brak. Pozycje z oznaczeniem brak, które dotyczą zamówień z dostawą po 20.01.2027, mają pierwszeństwo, bo ich opóźnienie kosztuje najwięcej.

Obszar 1: inwentarz maszyn i układów sterowania

Inwentarz jest podstawą wszystkich pozostałych działań. Bez niego nie wiadomo, które zakupy i modernizacje wchodzą w zakres zmian.

  • Lista maszyn z producentem, rokiem produkcji i deklaracją zgodności: pozwala ocenić, które podlegają dyrektywie 2006/42/WE, a które będą podlegać nowym przepisom po wymianie.
  • Dla każdej maszyny wskazane układy sterowania i wersje oprogramowania: to wejście do nadzoru nad programami bezpieczeństwa.
  • Ścieżki dostępu zdalnego i serwisowego: wskazują, gdzie zagrożenie ingerencji jest największe.
  • Maszyny z funkcjami sztucznej inteligencji lub samouczącymi się komponentami bezpieczeństwa: wymagają oceny zgodności z udziałem jednostki notyfikowanej.

Liczba punktów kontrolnych w obszarach listy

Liczba punktów kontrolnych w obszarach listyWykres poziomy: po cztery punkty kontrolne w czterech obszarach listy.01234punktyInwentarz maszynInwentarz maszyn: 4 punkty4Zakupy i zamówieniaZakupy i zamówienia: 4 punkty4ModernizacjeModernizacje: 4 punkty4Dokumentacja i dowodyDokumentacja i dowody: 4 punkty4
Źródło: Opracowanie InnerWeb: struktura listy kontrolnej (16 punktów w sekcjach)

Obszar 2: zakupy i zamówienia w toku

Najpilniejszy obszar to zamówienia składane teraz, z dostawą po 20.01.2027. Dostawca wprowadzi taką maszynę do obrotu już według nowego rozporządzenia, więc zapisy umowy powinny to uwzględniać.

  • Zestawienie otwartych zamówień z terminem dostawy po 20.01.2027: tu ryzyko niezgodności dokumentów jest największe.
  • Klauzula o deklaracji zgodności według 2023/1230 i dokumentacji w formie cyfrowej: chroni zakład przed dostawą ze starą podstawą prawną.
  • Wymagania cyber w OPZ: IEC 62443-4-1 i 4-2, SBOM, okres wsparcia i koordynowane ujawnianie podatności zgodnie z CRA.
  • Test odbiorczy cyber w protokole: brak domyślnych kont i niezgłoszonych usług, przekazanie kopii wzorcowej programu.

Obszar 3: modernizacje i zmiany w istniejących liniach

Przy znacznej modyfikacji maszyny po 20.01.2027 rola producenta przechodzi na modyfikującego. To najbardziej niedoceniany skutek rozporządzenia dla zakładów, bo dotyczy ich własnych projektów.

  • Plan modernizacji z oceną, które zmiany mogą być znaczną modyfikacją: decyzja należy do zakładu z udziałem producenta lub integratora.
  • Ocena ryzyka maszyny uzupełniona o zagrożenia ingerencji i zmian oprogramowania: zgodnie z załącznikiem III pkt 1.1.9 i 1.2.1.
  • Podział na strefy i kanały według IEC 62443 dla linii: wskazuje, które połączenia wymagają kontroli.
  • Rejestr zmian oprogramowania i zlecenia serwisowe: dowód, kto i kiedy zmienił program.

Obszar 4: dokumentacja i dowody

Na końcu sprawdź, czy zakład potrafi pokazać dowody. Dokumentacja, której nie da się znaleźć w ciągu godziny, nie pomoże w audycie ani w sporze z dostawcą.

  • Repozytorium dokumentacji cyfrowej maszyn z kontrolą dostępu: zgodnie z możliwością dostarczania instrukcji w formie cyfrowej.
  • Deklaracje zgodności, oceny ryzyka i raporty walidacji powiązane z wersją oprogramowania.
  • Rejestr dostępu zewnętrznego i podwykonawców do stref OT: element środków bezpieczeństwa łańcucha dostaw.
  • Osoba odpowiedzialna i harmonogram przeglądu: bez właściciela lista przestaje być aktualizowana.

Kolejność działań do stycznia 2027

Przy ograniczonym czasie proponujemy kolejność: najpierw zamówienia z dostawą po 20.01.2027, potem maszyny z dostępem zdalnym, następnie plan modernizacji, a na końcu porządkowanie dokumentacji archiwalnej. Zbyt długie inwentaryzowanie wszystkiego równocześnie jest częstą przyczyną opóźnień.

Pamiętaj, że krajowe przepisy o nadzorze rynku i karach nie zostały potwierdzone w sprawdzonych źródłach, a sankcje ustalają państwa członkowskie. Lista wspiera przygotowanie i dostarcza dowodów do audytu; nie jest gwarancją zgodności.

Lista kontrolna

Materiał wideo

Często zadawane pytania

Czy maszyny już eksploatowane muszą spełniać nowe wymagania?

Nowe wymagania dotyczą maszyn wprowadzanych do obrotu od 20.01.2027. Maszyna eksploatowana nie podlega im automatycznie, ale znaczna modyfikacja może uczynić modyfikującego producentem.

Czy w Polsce są już krajowe przepisy o karach?

Rozporządzenie stosuje się bezpośrednio, a sankcje ustalają państwa członkowskie. Krajowych kwot kar w Polsce nie potwierdziliśmy w sprawdzonych źródłach.

Od czego zacząć, gdy zostało mało czasu?

Od zamówień z dostawą po 20.01.2027 i od maszyn z dostępem zdalnym. Inwentarz archiwalny można uzupełniać równolegle.

Źródła

Zbierz dowody dla maszyn i stref OT

Umów rozmowę o tym, jak dane o obecności osób i dostępie serwisu uzupełnią dokumentację przygotowywaną do 20.01.2027.

Porozmawiajmy