Dwa akty, dwie strony tego samego łańcucha
NIS2 adresuje użytkownika: podmioty kluczowe i ważne w 18 sektorach (załączniki I i II). Polska wdrożyła dyrektywę ustawą z 23 stycznia 2026 roku o zmianie ustawy o krajowym systemie cyberbezpieczeństwa. CRA adresuje wytwórcę: producentów, importerów i dystrybutorów produktów z elementami cyfrowymi, czyli sprzętu i oprogramowania z połączeniem danych.
Dla CISO oznacza to, że ocena dostawcy OT przestaje być ankietą dobrej woli. Od 11 września 2026 roku producenci muszą zgłaszać aktywnie wykorzystywane podatności w 24 godziny (wczesne ostrzeżenie) i 72 godziny (zgłoszenie), a pełne stosowanie CRA rozpocznie się 11 grudnia 2027 roku. Zakład, który w ocenie dostawców pyta o te procesy, buduje spójny dowód realizacji art. 21 NIS2.
- NIS2 art. 21: polityki analizy ryzyka, obsługa incydentów, bezpieczeństwo łańcucha dostaw, bezpieczeństwo nabycia i utrzymania systemów.
- CRA załącznik I: bezpieczna konfiguracja domyślna, aktualizacje, ochrona dostępu, minimalizacja powierzchni ataku, rejestrowanie zdarzeń.
- CRA art. 13 i 14: obowiązki producenta, w tym zarządzanie podatnościami i zgłoszenia.
Rekomendacja 1: wpisz CRA do kwestionariusza dostawcy
Kwestionariusz oceny dostawcy powinien zawierać pytania, na które producent musi mieć dokumentację z mocy CRA: czy produkt jest produktem z elementami cyfrowymi, czy ma deklarację zgodności i znak CE, jaka jest klasa produktu (zwykły, ważny klasy I lub II, krytyczny), czy ocena przechodziła przez jednostkę notyfikowaną. Odpowiedź odmowna lub wymijająca jest sygnałem ryzyka do rejestru, nie powodem do paniki.
Maksymalne kary pieniężne w NIS2 i CRA
Rekomendacja 2: żądaj SBOM i okresu wsparcia
Wykaz komponentów oprogramowania (SBOM) pozwala sprawdzić, czy podatność ogłoszona w bibliotece dotyczy urządzeń w zakładzie. Okres wsparcia co najmniej 5 lat (chyba że produkt ma krótszą przewidywaną żywotność) powinien być zapisany w umowie, a nie tylko w katalogu. Dla pełnomocnika ds. NIS2 to konkretny element polityki zakupu i utrzymania systemów.
Rekomendacja 3: oceniaj dostawcę przez IEC 62443-4-1 i ISO 27001
Normy dobieraj do zakresu: OT to IEC 62443 (strefy, kanały, poziomy SL 1–4), organizacja to ISO/IEC 27001:2022, ciągłość to ISO 22301:2019. Certyfikat nie oznacza zgodności z NIS2 ani z CRA. Traktuj go jako ramę dowodową: IEC 62443-4-1 opisuje proces bezpiecznego wytwarzania u dostawcy, a 4-2 wymagania dla komponentów.
Rekomendacja 4: wymagaj kanału zgłaszania podatności
Umowa powinna wskazywać kontakt PSIRT dostawcy, czas reakcji na zgłoszenie klienta i zasady powiadamiania zakładu, gdy dostawca zgłosi podatność w SRP ENISA. Zakład sam ma obowiązki z art. 23 NIS2: wczesne ostrzeżenie w 24 godziny, powiadomienie o incydencie w 72 godziny i sprawozdanie końcowe w ciągu miesiąca. Informacja od producenta skraca czas, w którym zakład dowiaduje się o problemie.
Rekomendacja 5: uporządkuj rejestr aktywów pod CRA
Do rejestru aktywów OT dopisz kolumny: producent, wersja oprogramowania, data końca wsparcia, status SBOM, klasa CRA. Z takiego rejestru wynika lista urządzeń, dla których trzeba zaplanować wymianę lub kompensacje. Rejestr jest też wsparciem w kontroli dostępu i zarządzania aktywami z art. 21 NIS2.
Rekomendacja 6: rozdziel rolę użytkownika i wytwórcy
Zakład, który sam buduje bramkę, rozszerza produkt o oprogramowanie lub znacząco modyfikuje maszynę, może stać się producentem. Pełnomocnik powinien mieć prostą ścieżkę decyzji: kto w zakładzie zgłasza modyfikację, kto ocenia, czy to wytworzenie, i kto zatrzymuje wdrożenie do czasu oceny. Wyjaśnienie tej granicy zapobiega nieświadomemu przyjęciu obowiązków producenta.
Rekomendacja 7: pokaż zarządowi kary i dowody
Art. 20 NIS2 nakłada na organy zarządzające obowiązek zatwierdzania środków i odpowiedzialność za naruszenia. Art. 34 przewiduje kary do 10 mln EUR lub 2% światowego obrotu dla podmiotów kluczowych i do 7 mln EUR lub 1,4% dla ważnych. CRA art. 64 przewiduje kary dla producentów do 15 mln EUR lub 2,5% obrotu. Zarząd widzi, że ryzyko leży po obu stronach umowy, więc ocena dostawców jest w jego interesie.
Lista kontrolna
Materiał wideo
Często zadawane pytania
Czy zgodność dostawcy z CRA oznacza zgodność zakładu z NIS2?
Nie. CRA dostarcza dowodów o produkcie, a NIS2 wymaga od zakładu własnych środków zarządzania ryzykiem. Dokumentacja dostawcy wspiera spełnienie wymogu z art. 21, ale go nie zastępuje.
Czy pełnomocnik musi znać szczegóły CRA?
Powinien znać zakres: kogo dotyczy, terminy 11.09.2026 i 11.12.2027, klasy produktów i dokumenty, których wolno żądać od dostawcy. Szczegóły techniczne ocenia zespół OT.
Które normy zastosować w ocenie dostawcy OT?
IEC 62443 dla OT, ISO/IEC 27001:2022 dla systemu zarządzania i ISO 22301 dla ciągłości. Normy są ramą dowodową, nie gwarancją zgodności z przepisami.
Źródła
Dowód obecności w strefach krytycznych
InnerWeb dostarcza ewidencję, kto i kiedy przebywał w strefie, jako dowód do audytu uzupełniający środki NIS2. Umów rozmowę o zakresie.
Porozmawiajmy