Po co rejestr sesji i kiedy jest wymagany
Dyrektywa NIS2 wymaga środków zarządzania ryzykiem z art. 21, w tym kontroli dostępu i obsługi incydentów. Ustawa z 23 stycznia 2026 r. o zmianie ustawy o KSC (Dz.U. 2026 poz. 252) obowiązuje od 3 kwietnia 2026 r., a pierwszy audyt cyberbezpieczeństwa podmiotów kluczowych przypada po 24 miesiącach od wejścia w życie. Audytor zapyta o dostęp zewnętrzny: kto się łączył, kiedy, z jakiego powodu i co zrobił.
Rejestr nie służy do kontroli pracowników dostawcy, tylko do odtworzenia zdarzeń. Gdy wystąpi anomalia w procesie, pierwsze pytanie brzmi: czy w tym czasie ktoś z zewnątrz był w systemie? Rejestr odpowiada w minutach, a bez niego odpowiedź zajmuje dni i opiera się na pamięci.
Etap 1: co rejestrować
Zestaw minimalny obejmuje: tożsamość osoby (konto imienne, firma), czas rozpoczęcia i zakończenia sesji, adres źródłowy, zasób docelowy, powiązane zlecenie lub zezwolenie oraz wynik uwierzytelnienia, w tym nieudane próby. W strefach krytycznych dochodzi zapis przebiegu sesji: nagranie ekranu albo zapis poleceń.
Rejestr powinien zawierać także zdarzenia administracyjne: założenie konta, zmianę uprawnień, otwarcie i zamknięcie okna dostępu, zmianę hasła. W wielu zakładach to właśnie te wpisy odpowiadają na pytanie, dlaczego dostawca w ogóle miał dostęp.
- Kto: konto imienne, firma, umowa.
- Kiedy: początek i koniec sesji w jednolitym czasie.
- Skąd i dokąd: adres źródłowy, zasób docelowy.
- Po co: zlecenie lub zezwolenie powiązane z sesją.
- Co się stało: wynik logowania, zmiany uprawnień, zdarzenia administracyjne.
Pojemność na nagrania sesji zależnie od retencji
Etap 2: jak długo przechowywać
Przepisy ustawy o KSC nie wskazują jednego okresu przechowywania logów dostępu zewnętrznego, więc okres wynika z polityki zakładu i analizy ryzyka. Praktyczna zasada: okres przechowywania powinien obejmować cykl audytowy i czas ujawnienia typowego incydentu. Wielu zakładom wystarcza 12 miesięcy dla pełnych zapisów i dłużej dla samego rejestru zdarzeń, który zajmuje niewiele miejsca.
Przy planowaniu pojemności różnica między logiem zdarzeń a nagraniem sesji jest duża. Kalkulacja przykładowa: 20 sesji miesięcznie po 2 godziny to 40 godzin, a przy założeniu 0,5 GB nagrania na godzinę 20 GB miesięcznie. Dla 12 miesięcy to 240 GB, dla 24 miesięcy 480 GB. To założenia ilustracyjne, które każdy zakład musi zastąpić własnymi pomiarami.
Etap 3: RODO, zgody i poinformowanie osób
Konto imienne i nagranie sesji to dane osobowe pracownika dostawcy. Zakład potrzebuje podstawy przetwarzania, najczęściej prawnie uzasadnionego interesu w postaci bezpieczeństwa infrastruktury, oraz poinformowania osób. Zapis o rejestrowaniu sesji i zasadach dostępu do nagrań wprowadza się do umowy z dostawcą, a dostawca przekazuje informację swoim pracownikom.
Dostęp do nagrań ograniczasz do wąskiej grupy, a użycie opisujesz: wyjaśnianie incydentów, audyt, rozstrzyganie sporów. Zgoda pracownika nie jest tu zwykle właściwą podstawą, bo nie jest w pełni dobrowolna. Szczegóły ustala inspektor ochrony danych zakładu. Nasz opis nie stanowi porady prawnej.
Etap 4: czas, integralność i miejsce zapisu
Logi z kilku systemów mają wartość tylko wtedy, gdy mają wspólny czas. Brama zdalna, sterowniki, serwery SCADA i system zezwoleń powinny pobierać czas z jednego źródła w sieci zakładu, a odchylenie powinno być monitorowane. W praktyce różnica kilku minut utrudnia powiązanie sesji z zadaniem i bywa podstawą do zakwestionowania dowodu.
Rejestr trafia do magazynu, do którego dostawca nie ma zapisu ani usuwania. Dobre rozwiązania zapewniają niezmienność wpisów, kopię poza strefą OT oraz alarm przy próbie wyłączenia rejestrowania. Warto sprawdzić odtwarzanie z kopii przynajmniej raz w roku.
Integracje: API, webhooki i powiązanie z zezwoleniem
Platforma InnerWeb udostępnia API REST wersji 1 i 2 z uwierzytelnianiem JWT dla aplikacji mobilnych i interfejsu przeglądarkowego oraz webhooki do zewnętrznej automatyzacji. Zdarzenia z platformy mogą wyzwalać webhooki, co pozwala przekazywać do systemu rejestrowania informację o otwarciu i zamknięciu zezwolenia powiązanego z pracą serwisową. Gotowe konektory do konkretnych systemów klienta nie są częścią standardu i wymagają prac wdrożeniowych.
Takie powiązanie daje audytorowi spójny ślad: zezwolenie na pracę, okno dostępu i zapis sesji odnoszą się do tego samego zdarzenia. Nie zastępuje ono rejestru bramy zdalnej, tylko go uzupełnia jako niezależne źródło.
Pułapki, które widzimy najczęściej
Najczęstsze błędy to rejestr zapisywany na tym samym serwerze, do którego dostawca ma uprawnienia administracyjne, brak synchronizacji czasu, retencja ustalona na podstawie dostępnego miejsca zamiast ryzyka oraz brak osoby, która faktycznie przegląda logi. Rejestr, którego nikt nie czyta, daje poczucie bezpieczeństwa, a nie bezpieczeństwo.
Rekomendujemy, aby przynajmniej raz w miesiącu osoba odpowiedzialna za OT przejrzała sesje dostawców i porównała je z listą zleceń. Wynik tego przeglądu zapisuje się w jednej linii. Po roku to gotowy materiał dowodowy dla audytu.
Pojemność nagrań sesji serwisowych
| Parametr | Wartość |
|---|---|
| Sesje zdalne dostawców | 20 sesji/mies. |
| Średni czas sesji | 2 godziny |
| Rozmiar nagrania | 0,5 GB/godz. |
| Retencja | 12 miesięcy |
Wynik: 20 × 2 × 0,5 = 20 GB miesięcznie, czyli 240 GB przy retencji 12 miesięcy.
Uwaga: Kalkulacja przykładowa; rozmiar nagrania zależy od narzędzia i rozdzielczości, zakład zastępuje założenia własnymi pomiarami.
Materiał wideo
Często zadawane pytania
Czy nagrywanie sesji jest obowiązkowe?
Ustawa o KSC nie nakazuje nagrywania, ale wymaga środków kontroli dostępu i obsługi incydentów. Nagranie jest jednym ze sposobów dostarczenia dowodu, zwłaszcza w strefach krytycznych.
Jak długo trzymać logi sesji dostawców?
Okres wynika z polityki zakładu i analizy ryzyka. Praktyczna zasada to cykl audytowy plus czas ujawnienia typowego incydentu, często 12 miesięcy dla pełnych zapisów i dłużej dla rejestru zdarzeń.
Czy InnerWeb rejestruje sesje bramy zdalnej?
Nie zastępujemy bramy zdalnej zakładu. InnerWeb uzupełnia ją jako niezależny system zezwoleń i szkoleń, a zdarzenia mogą być przekazywane przez webhooki do zewnętrznej automatyzacji.
Źródła
Zaplanujmy rejestr sesji dostawców
Ustalimy z Twoim zespołem zakres zapisu, retencję i powiązanie z zezwoleniami. Umów rozmowę z zespołem InnerWeb.
Porozmawiajmy