InnerWeb
Przejdź do treści

Segmentacja sieci OT w wodociągach: uwagi wdrożeniowe

Sieć wodociągów składa się z wielu małych obiektów, które łączy modem komórkowy, więc segmentację zaczyna się od uznania prywatnego APN za sieć niezaufaną, a nie od zakupu zapór. Poniżej etapy, pułapki i warunki wdrożenia stref wg IEC 62443 w zakładzie z rozproszonymi stacjami i przepompowniami.

3
sterowniki PLC dotknięte w przypadku z elektrociepłowni przez prywatny APN (grudzień 2025)
2–4 tyg.
typowy okres zbierania przepływów przed regułami (założenie wdrożeniowe)
Źródło: kalkulacja przykładowa

Punkt wyjścia: dlaczego APN nie jest siecią zaufaną

Prywatny APN operatora daje wrażenie własnej, zamkniętej sieci. Karta trendów OT z 2025 r. każe traktować go jako sieć niezaufaną. Powód to przypadek z końca 2025 r.: napastnik wszedł do małej elektrociepłowni przez prywatny APN, wykorzystał sterownik PLC z domyślnymi danymi i włączonym SSH jako pomost i dotarł do trzech sterowników PLC innego producenta. CERT Polska uznał go za pierwszy znany przypadek wejścia do sieci OT przez prywatny APN.

Wniosek wdrożeniowy: bezpieczeństwo stacji nie może zależeć od tego, że operator dobrze odizolował klientów. Zakład wymusza izolację klientów APN w umowie, a dodatkowo stosuje własną zaporę i reguły na styku modemu z siecią obiektu.

Etap 1: model stref dla zakładu rozproszonego

Rysujesz model stref według IEC 62443: strefa biurowa IT, strefa dyspozytorni i serwerów SCADA, strefa pojedynczej stacji uzdatniania, strefa pojedynczej przepompowni, strefa dostępu dostawców. Każdy kanał między strefami dostaje właściciela, cel, protokoły i regułę. Poziom bezpieczeństwa SL 1–4 przypisujesz strefom według ryzyka: stacja uzdatniania dla dużej gminy wymaga innego poziomu niż mała przepompownia deszczowa.

Pułapka: model zbyt rozbudowany od pierwszego dnia. Zacznij od trzech stref i jednego kanału na obiekt, potem dziel dalej.

Przykładowy harmonogram segmentacji dla zakładu średniej wielkości

Przykładowy harmonogram segmentacji dla zakładu średniej wielkościWykres słupkowy czasu etapów segmentacji: 2, 4, 3, 3 i 2 tygodnie, razem 14 tygodni.01234tygodnieModel stref: 2 tygodnie2Model strefMapa przepływów: 4 tygodnie4Mapa przepływówPierwsze reguły: 3 tygodnie3Pierwsze regułyDostęp dostawców: 3 tygodnie3Dostęp dostawcówDokumentacja i test: 2 tygodnie2Dokumentacja itest
Źródło: Kalkulacja przykładowa: założenie 14 tygodni dla zakładu z kilkunastoma obiektami

Etap 2: inwentaryzacja i mapa przepływów

Zanim postawisz zaporę, zmierz, co się komunikuje. Przez 2–4 tygodnie zbieraj przepływy między SCADA a sterownikami: adresy, porty, protokoły, częstotliwość. Mapa przepływów pokazuje często połączenia, o których nikt nie pamiętał, na przykład stary serwer rejestrujący albo zdalny dostęp integratora. Wynik zapisz w rejestrze aktywów i traktuj jako dowód do audytu NIS2.

Etap 3: pierwsze reguły i wyłączenie SSH oraz Telnet

Najpierw zasady, które nie zatrzymają procesu: wyłączenie SSH i Telnet na urządzeniach administracyjnych tam, gdzie nie są potrzebne, zmiana haseł domyślnych oraz blokada ruchu inicjowanego z APN w stronę sterowników. Połączenia zawsze inicjuje strona wewnętrzna, a SCADA odpytuje stacje, nie odwrotnie.

Zmiany wprowadzaj w oknie serwisowym, z planem wycofania i kopią konfiguracji. Kopie konfiguracji sterowników i zapór przechowuj poza obiektem. Dzięki temu po błędzie lub ataku odtworzysz stan w godzinę, nie w dzień.

Etap 4: kontrolowany dostęp dostawców

Strefa dostawców to jedyna droga zdalna do OT. Bramka wymaga uwierzytelniania wieloskładnikowego, konta czasowego i zapisu sesji. Dostęp zdalny łączymy z rejestrem prac: kto, w którym obiekcie, kiedy i na jakim zleceniu. Po stronie fizycznej ten sam wpis tworzy elektroniczne zezwolenie na pracę z zadaniem, miejscem i oknem czasowym, a skan plakietki na bramie weryfikuje szkolenia i kwalifikacje. InnerWeb jest producentem oprogramowania, które dostarcza tę warstwę, i nie zastępuje zapór sieciowych.

Pułapki i warunki powodzenia

Pierwsza pułapka to zatrzymanie procesu przez zbyt ostrą regułę. Remedium: testy na stacji pilotażowej i tryb obserwacji. Druga to starsze sterowniki, które nie obsługują szyfrowania ani uwierzytelniania; kompensuj je izolacją strefy i bramką protokołową. Trzecia to brak właściciela segmentu: bez niego po roku reguły są niezrozumiałe dla nowych osób.

Warunki powodzenia: sponsor po stronie kierownictwa (art. 33 i nadzór kierownika podmiotu), współpraca IT i utrzymania ruchu, budżet na okno serwisowe i dokumentacja, która opisuje stan faktyczny. W kalkulacji kosztów nie zakładaj dotacji: nabór Cyberbezpieczne Wodociągi został rozstrzygnięty 10.02.2026 (688 dofinansowań), a kolejne nabory są niepotwierdzone.

Materiał wideo

Często zadawane pytania

Czy segmentacja zatrzyma pracę stacji?

Nie, jeśli wdrażasz ją etapami: obserwacja, reguły w trybie logowania, potem blokada w oknie serwisowym z planem wycofania. Testuj na jednej stacji pilotażowej.

Czy wystarczy firewall na styku APN?

Nie. Zapora na styku jest potrzebna, ale same reguły bez inwentaryzacji i kont dostawców zostawiają luki. Całość składa się z modelu stref, mapy przepływów, reguł i bramy dostępowej.

Jakie normy opisują strefy w OT?

IEC 62443 opisuje strefy, kanały i poziomy bezpieczeństwa SL 1–4. ISO 27001 pomaga w systemie zarządzania, a ISO 22301 w ciągłości działania.

Źródła

Zaplanujmy dowody dla Twojego zakładu

Porozmawiajmy o rejestrze prac i wejść firm zewnętrznych jako warstwie uzupełniającej segmentację sieci. Umów rozmowę lub demo.

Porozmawiajmy