Odpowiedzialność: kto odpowiada za dostęp dostawcy
Pytanie 1: Kto odpowiada za incydent wywołany przez dostawcę? Za bezpieczeństwo systemów odpowiada podmiot, który je eksploatuje. Umowa z dostawcą może przenieść koszty szkody, ale nie przenosi obowiązków z ustawy o KSC. Art. 21 NIS2 wymienia bezpieczeństwo łańcucha dostaw, więc zakład musi kontrolować dostęp dostawców i umieć to wykazać.
Pytanie 2: Czy kierownictwo ponosi odpowiedzialność osobistą? Tak. Art. 20 NIS2 wskazuje, że organy zarządzające zatwierdzają środki zarządzania ryzykiem i odpowiadają za naruszenia. Według opracowań kancelarii ustawa polska przewiduje także karę dla kierownika podmiotu (art. 73a), ale wysokość i zasady warto weryfikować w aktualnym tekście ustawy.
Technika: VPN, MFA, pulpity zdalne
Pytanie 3: Czy VPN wystarczy? Nie. VPN szyfruje kanał, ale nie ogranicza tego, co użytkownik robi po jego otwarciu. Wpuszczony do sieci OT serwisant ma dostęp do wszystkiego, co leży w zasięgu trasy. Bezpieczniej jest zakończyć tunel w strefie pośredniczącej i stamtąd udostępniać tylko wybrane systemy. Układ zgodny z podziałem na strefy i kanały z IEC 62443-3-2.
Pytanie 4: Czy MFA jest wymagane? NIS2 wymienia uwierzytelnianie wieloskładnikowe wśród środków z art. 21. W InnerWeb MFA (kod e-mail lub TOTP) włącza się dla wybranej instalacji, nie jest włączone domyślnie. Zaufane urządzenie nie jest pytane o drugi składnik przy każdym logowaniu.
Pytanie 5: Czy pulpit VNC lub zdalny pulpit można zostawić? CERT Polska w raporcie za 2025 rok opisał pulpity VNC z hasłami typu 111111 i 12345678 w oczyszczalniach, elektrowniach wodnych, systemach BMS i HVAC. Jeśli VNC jest potrzebne, powinien działać wyłącznie w strefie pośredniczącej, z silnym hasłem i drugim składnikiem.
Maksymalne kary pieniężne według podmiotu
Logi i dowody: co zapisywać i jak długo
Pytanie 6: Co musi zawierać dziennik sesji? Minimum: osoba, firma, system, czas rozpoczęcia i zakończenia, podstawa (numer zgody lub zlecenia). Dziennik powinien trafiać na serwer, do którego dostawca nie ma prawa zapisu. W incydencie z grudnia 2025 r. w elektrociepłowni skasowano logi, co utrudniło analizę.
Pytanie 7: Po co dziennik przy zgłaszaniu incydentu? Ustawa o KSC wymaga wczesnego ostrzeżenia w ciągu 24 godzin i zgłoszenia incydentu poważnego w ciągu 72 godzin od wykrycia oraz sprawozdania końcowego w ciągu miesiąca. Bez dziennika nie wiadomo, kiedy i przez kogo doszło do naruszenia, a termin biegnie od wykrycia.
Kary i terminy
Pytanie 8: Jakie są kary? Według art. 73 ustawy (Dz.U. 2026 poz. 252) podmiot kluczowy może zostać ukarany do 10 mln EUR lub do 2% przychodów z poprzedniego roku obrotowego (stosuje się kwotę wyższą), nie mniej niż 20 000 zł. Podmiot ważny: do 7 mln EUR lub 1,4% przychodów, nie mniej niż 15 000 zł. Najpoważniejsze naruszenia, zagrażające życiu i zdrowiu ludzi lub obronności, podlegają karze do 100 mln zł.
Pytanie 9: Kiedy kary zaczną obowiązywać? Ustawa weszła w życie 3 kwietnia 2026 r. Kary z art. 73 ust. 1–4 i art. 73a–73c można co do zasady nakładać po 2 latach, czyli od 3 kwietnia 2028 r. W okresie przejściowym trwają obowiązki: system zarządzania bezpieczeństwem informacji do 3 kwietnia 2027 r., pierwszy audyt podmiotu kluczowego po 24 miesiącach. Sprawdź, czy Twój podmiot jest w wykazie prowadzonym przez Ministra Cyfryzacji.
Jak InnerWeb wspiera kontrolę dostępu serwisowego
InnerWeb jest producentem oprogramowania. Wspiera kontrolę dostępu przez role i macierz uprawnień, uwierzytelnianie wieloskładnikowe dla wybranej instalacji oraz wnioski o dostęp rozpatrywane w zakładzie, z dziennikiem wymiany danych z portalem. Dostarcza dowodu do audytu: kto, kiedy i na jakiej podstawie uzyskał dostęp. Nie zastępuje zapór, segmentacji ani konfiguracji sterowników.
Jeżeli chcesz sprawdzić, jak wyglądałby proces w Twoim zakładzie, zacznij od rejestru ścieżek dostępu opisanego w poradniku zdalnego dostępu OT.
Materiał wideo
Często zadawane pytania
Czy mały zakład też musi kontrolować dostęp dostawców?
Obowiązki ustawy dotyczą podmiotów kluczowych i ważnych, ale zasady są dobrą praktyką także poza nimi. Mały zakład może być ogniwem łańcucha dostaw podmiotu objętego ustawą.
Czy kary już obowiązują?
Ustawa obowiązuje od 3 kwietnia 2026 r., ale większość kar można nakładać od 3 kwietnia 2028 r. Obowiązki i audyt mają własne terminy.
Czy dostawca musi mieć konto w naszym systemie?
Konto imienne jest najprostszym sposobem na przypisanie działań do osoby. Alternatywą jest dostęp przez serwer pośredniczący z identyfikacją osoby.
Czy InnerWeb przyznaje dostęp automatycznie?
Nie. Wnioski są rozpatrywane w zakładzie, a decyzja należy do zakładu.
Źródła
Porozmawiajmy o kontroli dostępu dostawców
Pokażemy na przykładzie Waszego zakładu, jak konta imienne, zgody na sesje i dziennik dostępu wspierają spełnienie wymogów NIS2 i dostarczają dowodu do audytu. Umów rozmowę z zespołem InnerWeb.
Porozmawiajmy