InnerWeb
Przejdź do treści

Zdalny dostęp serwisowy do OT: pytania i odpowiedzi

Dziewięć pytań, które dyrektorzy zakładów, kierownicy utrzymania ruchu i pełnomocnicy ds. NIS2 zadają najczęściej o zdalny dostęp serwisowy: kto odpowiada, czy wystarczy VPN, czy trzeba MFA, co logować i jakie są kary. Odpowiedzi oparto na ustawie z 23 stycznia 2026 r. (Dz.U. 2026 poz. 252), dyrektywie NIS2 i raporcie CERT Polska za 2025 rok.

do 10 mln EUR
lub 2% przychodów, kara dla podmiotu kluczowego
Źródło: Dz.U. 2026 poz. 252, art. 73
3.04.2028
koniec okresu bez kar (co do zasady)
Źródło: Dz.U. 2026 poz. 252

Odpowiedzialność: kto odpowiada za dostęp dostawcy

Pytanie 1: Kto odpowiada za incydent wywołany przez dostawcę? Za bezpieczeństwo systemów odpowiada podmiot, który je eksploatuje. Umowa z dostawcą może przenieść koszty szkody, ale nie przenosi obowiązków z ustawy o KSC. Art. 21 NIS2 wymienia bezpieczeństwo łańcucha dostaw, więc zakład musi kontrolować dostęp dostawców i umieć to wykazać.

Pytanie 2: Czy kierownictwo ponosi odpowiedzialność osobistą? Tak. Art. 20 NIS2 wskazuje, że organy zarządzające zatwierdzają środki zarządzania ryzykiem i odpowiadają za naruszenia. Według opracowań kancelarii ustawa polska przewiduje także karę dla kierownika podmiotu (art. 73a), ale wysokość i zasady warto weryfikować w aktualnym tekście ustawy.

Technika: VPN, MFA, pulpity zdalne

Pytanie 3: Czy VPN wystarczy? Nie. VPN szyfruje kanał, ale nie ogranicza tego, co użytkownik robi po jego otwarciu. Wpuszczony do sieci OT serwisant ma dostęp do wszystkiego, co leży w zasięgu trasy. Bezpieczniej jest zakończyć tunel w strefie pośredniczącej i stamtąd udostępniać tylko wybrane systemy. Układ zgodny z podziałem na strefy i kanały z IEC 62443-3-2.

Pytanie 4: Czy MFA jest wymagane? NIS2 wymienia uwierzytelnianie wieloskładnikowe wśród środków z art. 21. W InnerWeb MFA (kod e-mail lub TOTP) włącza się dla wybranej instalacji, nie jest włączone domyślnie. Zaufane urządzenie nie jest pytane o drugi składnik przy każdym logowaniu.

Pytanie 5: Czy pulpit VNC lub zdalny pulpit można zostawić? CERT Polska w raporcie za 2025 rok opisał pulpity VNC z hasłami typu 111111 i 12345678 w oczyszczalniach, elektrowniach wodnych, systemach BMS i HVAC. Jeśli VNC jest potrzebne, powinien działać wyłącznie w strefie pośredniczącej, z silnym hasłem i drugim składnikiem.

Maksymalne kary pieniężne według podmiotu

Maksymalne kary pieniężne według podmiotuDwa słupki: podmiot kluczowy do 10 mln EUR, podmiot ważny do 7 mln EUR0246810mln EURPodmiot kluczowy: 10 mln EUR10Podmiot kluczowyPodmiot ważny: 7 mln EUR7Podmiot ważny
Źródło: Dz.U. 2026 poz. 252, art. 73; NIS2 art. 34 (wyższa z kwoty lub procentu przychodów)

Logi i dowody: co zapisywać i jak długo

Pytanie 6: Co musi zawierać dziennik sesji? Minimum: osoba, firma, system, czas rozpoczęcia i zakończenia, podstawa (numer zgody lub zlecenia). Dziennik powinien trafiać na serwer, do którego dostawca nie ma prawa zapisu. W incydencie z grudnia 2025 r. w elektrociepłowni skasowano logi, co utrudniło analizę.

Pytanie 7: Po co dziennik przy zgłaszaniu incydentu? Ustawa o KSC wymaga wczesnego ostrzeżenia w ciągu 24 godzin i zgłoszenia incydentu poważnego w ciągu 72 godzin od wykrycia oraz sprawozdania końcowego w ciągu miesiąca. Bez dziennika nie wiadomo, kiedy i przez kogo doszło do naruszenia, a termin biegnie od wykrycia.

Kary i terminy

Pytanie 8: Jakie są kary? Według art. 73 ustawy (Dz.U. 2026 poz. 252) podmiot kluczowy może zostać ukarany do 10 mln EUR lub do 2% przychodów z poprzedniego roku obrotowego (stosuje się kwotę wyższą), nie mniej niż 20 000 zł. Podmiot ważny: do 7 mln EUR lub 1,4% przychodów, nie mniej niż 15 000 zł. Najpoważniejsze naruszenia, zagrażające życiu i zdrowiu ludzi lub obronności, podlegają karze do 100 mln zł.

Pytanie 9: Kiedy kary zaczną obowiązywać? Ustawa weszła w życie 3 kwietnia 2026 r. Kary z art. 73 ust. 1–4 i art. 73a–73c można co do zasady nakładać po 2 latach, czyli od 3 kwietnia 2028 r. W okresie przejściowym trwają obowiązki: system zarządzania bezpieczeństwem informacji do 3 kwietnia 2027 r., pierwszy audyt podmiotu kluczowego po 24 miesiącach. Sprawdź, czy Twój podmiot jest w wykazie prowadzonym przez Ministra Cyfryzacji.

Jak InnerWeb wspiera kontrolę dostępu serwisowego

InnerWeb jest producentem oprogramowania. Wspiera kontrolę dostępu przez role i macierz uprawnień, uwierzytelnianie wieloskładnikowe dla wybranej instalacji oraz wnioski o dostęp rozpatrywane w zakładzie, z dziennikiem wymiany danych z portalem. Dostarcza dowodu do audytu: kto, kiedy i na jakiej podstawie uzyskał dostęp. Nie zastępuje zapór, segmentacji ani konfiguracji sterowników.

Jeżeli chcesz sprawdzić, jak wyglądałby proces w Twoim zakładzie, zacznij od rejestru ścieżek dostępu opisanego w poradniku zdalnego dostępu OT.

Materiał wideo

Często zadawane pytania

Czy mały zakład też musi kontrolować dostęp dostawców?

Obowiązki ustawy dotyczą podmiotów kluczowych i ważnych, ale zasady są dobrą praktyką także poza nimi. Mały zakład może być ogniwem łańcucha dostaw podmiotu objętego ustawą.

Czy kary już obowiązują?

Ustawa obowiązuje od 3 kwietnia 2026 r., ale większość kar można nakładać od 3 kwietnia 2028 r. Obowiązki i audyt mają własne terminy.

Czy dostawca musi mieć konto w naszym systemie?

Konto imienne jest najprostszym sposobem na przypisanie działań do osoby. Alternatywą jest dostęp przez serwer pośredniczący z identyfikacją osoby.

Czy InnerWeb przyznaje dostęp automatycznie?

Nie. Wnioski są rozpatrywane w zakładzie, a decyzja należy do zakładu.

Źródła

Porozmawiajmy o kontroli dostępu dostawców

Pokażemy na przykładzie Waszego zakładu, jak konta imienne, zgody na sesje i dziennik dostępu wspierają spełnienie wymogów NIS2 i dostarczają dowodu do audytu. Umów rozmowę z zespołem InnerWeb.

Porozmawiajmy