Harmonogram: co już obowiązuje, co nadejdzie
Rozporządzenie (UE) 2024/1689 weszło w życie 1 sierpnia 2024 r., ale jego przepisy stosuje się etapami. Poniższe daty pochodzą z analizy samego rozporządzenia (AI Act) i odzwierciedlają stan po porozumieniu w sprawie Digital Omnibus on AI.
- 1.08.2024: wejście w życie rozporządzenia
- 2.02.2025: zakazane praktyki AI oraz obowiązek AI literacy (art. 4), już obowiązują
- 2.08.2025: modele ogólnego przeznaczenia (GPAI), struktura nadzoru i kary, już obowiązują
- 2.12.2026: znakowanie treści generowanych przez AI (art. 50 ust. 2, okres przejściowy dla systemów już na rynku) oraz nowy zakaz systemów generujących CSAM i niekonsensualne treści intymne, wg opracowań kancelarii
- 2.08.2027: nowy termin uruchomienia krajowych piaskownic regulacyjnych
- 2.12.2027: systemy wysokiego ryzyka z załącznika III, m.in. infrastruktura krytyczna, zatrudnienie, edukacja
- 2.08.2028: systemy wysokiego ryzyka wbudowane w produkty z załącznika I, np. maszyny
Digital Omnibus on AI: stan na dziś i zastrzeżenie
Porozumienie polityczne w sprawie Digital Omnibus on AI osiągnięto 7 maja 2026 r. Parlament Europejski przyjął tekst 16 czerwca 2026 r. (423 głosy za, 57 przeciw, 174 wstrzymujące się, według jednego źródła). Zatwierdzenie przez Radę 29 czerwca 2026 r. podaje tylko jedno źródło i nie potwierdza go drugie. Najważniejsze zastrzeżenie: publikacja omnibusu w Dzienniku Urzędowym UE jest niepotwierdzona w sprawdzonych źródłach.
Co to oznacza w praktyce? Terminy z kolumny „po omnibusie” traktujemy jako obowiązujące kierunkowo, ale nie jako prawo, którego dotrzymanie można bezpiecznie przyjąć w umowie lub budżecie bez weryfikacji. Plan powinien mieć wariant zachowawczy: prace przygotowawcze, które i tak są potrzebne (rejestr, klasyfikacja, szkolenia), wykonuje się bez względu na ostateczny termin.
Miesiące od 3.11.2026 do kolejnych terminów
Uwaga 1: Zacznij od inwentaryzacji, nie od terminu
Termin 2 grudnia 2027 r. wydaje się odległy, ale inwentaryzacja systemów AI w zakładzie przemysłowym zajmuje zwykle kilka miesięcy, bo narzędzia AI wchodzą do firmy ścieżkami nieformalnymi: wtyczka w pakiecie biurowym, asystent w narzędziu do zgłoszeń, moduł predykcji w systemie utrzymania ruchu. Pierwszy etap to lista, drugi to klasyfikacja ryzyka dla każdej pozycji, trzeci to wyznaczenie właściciela.
Rejestr, który wspiera ten etap, opisuje checklista rejestru systemów AI w zakładzie. Te same pozycje służą do zgłoszeń w ramach NIS2, dlatego warto prowadzić je razem.
Uwaga 2: Obowiązki, które nie czekają na omnibus
AI literacy obowiązuje od 2 lutego 2025 r. i omnibus tego nie zmienia. To samo dotyczy zakazanych praktyk. Zakład, który czeka z działaniami do 2027 r., ma już dziś lukę w obszarze kompetencji. Krótki program szkoleń na trzech poziomach opisujemy w dobrych praktykach szkoleń AI literacy.
Dodatkowo do 2 grudnia 2026 r. trzeba zająć się znakowaniem treści generowanych przez AI (art. 50 ust. 2, okres przejściowy dla systemów już wprowadzonych na rynek). Dotyczy to zakładów, które publikują materiały wygenerowane przez AI, np. instrukcje, komunikaty lub materiały wideo.
Uwaga 3: Maszyny mają inny termin
Systemy AI wbudowane w produkty z załącznika I, takie jak maszyny z komponentami bezpieczeństwa opartymi na AI, podlegają terminowi 2 sierpnia 2028 r. Równolegle rozporządzenie maszynowe 2023/1230 wymaga dodatkowej oceny przez jednostkę notyfikowaną dla maszyn z komponentami AI bezpieczeństwa. Zakłady, które kupują nowe maszyny, powinny już teraz pytać producenta o klasyfikację i plan zgodności.
Uwaga 4: Licz kalendarz w miesiącach, nie w latach
Prosty rachunek od 3 listopada 2026 r.: do 2 grudnia 2026 r. zostaje 1 miesiąc, do 2 grudnia 2027 r. 13 miesięcy, a do 2 sierpnia 2028 r. 21 miesięcy. W tym czasie zakład musi przejść klasyfikację, ocenę ryzyka, przygotowanie dokumentacji, szkolenia i wybór dostawców. Przy ocenie wysokiego ryzyka dostawca potrzebuje tych miesięcy na ocenę zgodności, a zakład na wdrożenie nadzoru.
Wniosek: opóźnienie ustawowe nie jest dla zakładu czasem wolnym, tylko oknem na dobre przygotowanie. Kary za naruszenie obowiązków podmiotu stosującego sięgają 15 mln EUR lub 3% światowego obrotu (art. 99), więc koszt błędu jest wyższy od kosztu przygotowania.
Jak weryfikować zmiany prawa
Monitoruj Dziennik Urzędowy UE na EUR-Lex pod kątem publikacji omnibusu, komunikaty Komisji Europejskiej oraz krajowych organów nadzoru. Raz na kwartał aktualizuj kalendarz zgodności i zapisuj datę weryfikacji w rejestrze. Informacje z opracowań kancelarii traktuj jako sygnał, a potwierdzenie szukaj w akcie opublikowanym.
Materiał wideo
Często zadawane pytania
Czy Digital Omnibus on AI jest już prawem?
Porozumienie polityczne i głosowanie w Parlamencie Europejskim odbyły się, ale publikacja aktu w Dzienniku Urzędowym UE nie jest potwierdzona w sprawdzonych źródłach. Do czasu potwierdzenia planuj z wariantem zachowawczym.
Czy przesunięcie terminów zwalnia z szkolenia pracowników?
Nie. Obowiązek AI literacy z art. 4 obowiązuje od 2 lutego 2025 r. i nie jest objęty przesunięciem dotyczącym systemów wysokiego ryzyka.
Czy nasz system jest wysokiego ryzyka?
Zależy od przeznaczenia. Wysokie ryzyko obejmuje m.in. komponenty bezpieczeństwa w zarządzaniu infrastrukturą krytyczną. Klasyfikację trzeba przeprowadzić dla każdego systemu osobno i zapisać w rejestrze.
Źródła
Ułóżmy kalendarz zgodności AI dla Państwa zakładu
Zapraszamy na rozmowę z zespołem InnerWeb. Pomożemy uporządkować rejestr, nadzór i dowody do audytu.
Porozmawiajmy