Z czego składa się koszt odporności na ransomware
Koszt dzieli się na trzy grupy: infrastrukturę kopii (nośniki offline, serwer, oprogramowanie), usługi (konfiguracja, testy odtworzenia, ćwiczenia) oraz utrzymanie (abonament, aktualizacje, wsparcie). Rzadko jest kłopotem jednorazowy wydatek; częściej problemem są koszty ukryte: zgłoszenia serwisowe liczone godzinowo, dopłaty za hosting czy płatne testy odtworzenia.
Poniższe widełki pochodzą z wielu wdrożeń i ofert zebranych zbiorczo, bez przypisywania kwot jednemu podmiotowi. Są to orientacyjne widełki z wdrożeń 2025–2026; wycena indywidualna.
Widełki kosztów: kopie, ćwiczenia, serwer
Zestawienie dotyczy zakładu średniej wielkości, kilkudziesięciu systemów OT i IT, jednej lokalizacji. Kwoty netto, zaokrąglone.
- Kopie offline lub niezmienialne (nośniki, urządzenie, konfiguracja): rzędu 10–40 tys. zł jednorazowo.
- Ćwiczenie stołowe z prowadzącym i raportem: rzędu 5–15 tys. zł za cykl.
- Test odtworzenia wybranego systemu w izolacji: rzędu 3–10 tys. zł za test.
- Serwer on-premise dla systemu poleceń i zezwoleń: wdrożenie rzędu 10–20 tys. zł jednorazowo.
- Abonament z kopiami dobowymi, aktualizacjami i wsparciem: od ok. 1–4 tys. zł miesięcznie.
Co wchodzi w abonament
W zebranych ofertach stawka miesięczna obejmuje zwykle serwer dedykowany, kopie zapasowe, aktualizacje, wsparcie, SLA i spotkania operacyjne. Rozliczenie za stanowisko bywa tańsze do pewnego progu, a po jego przekroczeniu korzystniejszy jest pakiet stały na większą liczbę stanowisk. W jednej ze struktur, w ofercie dla elektrociepłowni, pakiet stały 50 stanowisk kosztował rzędu 2–3 tys. zł miesięcznie.
Strata z przestoju: bez ćwiczeń i z przećwiczonym planem
Struktura SLA: reakcja, naprawa, dostępność
W zebranych ofertach dla podmiotów przemysłowych i energetycznych SLA dzieli zdarzenia na trzy typy: awaria strategiczna z reakcją w 12 godzin i naprawą w 8 godzin od podjęcia obsługi, awaria utrudniająca pracę z reakcją w następnym dniu roboczym oraz wsparcie i prace planowe do 7 dni. Dostępność części serwerowej wynosiła 99,5% w miesiącu, a okna serwisowe do 5 godzin miesięcznie z zapowiedzią minimum 5 dni roboczych.
Ważny element to rozliczenie przekroczeń: zamiast kar umownych wynagrodzenie za miesiąc pomniejszano o 1% za każdą godzinę przekroczenia przy awarii strategicznej, automatycznie na podstawie zestawienia z systemu zgłoszeń. Kopie wykonywano dobowo z retencją 14 dni. Przy zapytaniach warto sprawdzić, czy test odtworzenia jest w zakresie i jak często się odbywa.
Uwaga praktyczna: godziny świadczenia usług w zebranych ofertach to dni robocze w godzinach 8:00–16:00. Zakład pracujący zmianowo powinien porównać to z własnym wymaganiem obsługi całodobowej.
Kalkulacja przykładowa: zwrot względem przestoju
Kalkulacja przykładowa na założeniach: zakład z linią generującą 40 tys. zł marży na godzinę, atak powodujący przestój. Bez przećwiczonego odtwarzania zakład wraca do produkcji po 72 godzinach, z przećwiczonym planem po 24 godzinach. Roczny koszt programu (kopie, jedno ćwiczenie, jeden test odtworzenia i abonament) przyjmujemy na 45 tys. zł netto. Prawdopodobieństwo takiego ataku w roku przyjmujemy ostrożnie na 5%.
Skrócenie przestoju o 48 godzin oznacza uniknięcie straty 48 × 40 tys. zł = 1,92 mln zł. Wartość oczekiwana uniknięcia straty w roku wynosi 5% × 1,92 mln zł = 96 tys. zł, czyli ok. 2,1 razy więcej niż koszt programu. Przy prawdopodobieństwie 2% wartość oczekiwana wynosi ok. 38 tys. zł i program się nie zwraca w samym rachunku strat, ale pozostaje dowodem do audytu NIS2 i zabezpieczeniem przed zdarzeniem o dużo wyższych skutkach.
Jak ograniczyć koszty bez obniżania odporności
Zacznij od systemów o największym wpływie na produkcję i rozszerzaj zakres kolejno. Łącz ćwiczenie stołowe z audytem wewnętrznym ISO 22301 i ISO 27001, aby dowód służył obu systemom, a razem z IEC 62443 tworzył spójny szkielet dowodów dla NIS2. Planuj liczbę kont z zapasem, aby przejście na większy pakiet nie wymagało ponownego wdrożenia. Dziel płatność wdrożenia na raty powiązane z odbiorem uruchomienia, jak w ofercie dla zakładu chemicznego.
Pamiętaj, że kary za naruszenie NIS2 dla podmiotów kluczowych sięgają do 10 mln EUR lub 2% przychodów, choć najwcześniej od 3 kwietnia 2028 r. dla większości naruszeń (nowelizacja ustawy o krajowym systemie cyberbezpieczeństwa, Dz.U. 2026 poz. 252). To tło dla decyzji o budżecie, a nie argument do kalkulacji zwrotu.
Kalkulacja przykładowa: zwrot programu odporności względem przestoju
| Parametr | Wartość |
|---|---|
| Marża tracona w przestoju | 40 000 zł/h |
| Czas przestoju bez / z przećwiczonym planem | 72 / 24 h |
| Roczny koszt programu | 45 000 zł netto |
| Prawdopodobieństwo ataku w roku | 5 % |
Wynik: Uniknięta strata 1 920 000 zł; wartość oczekiwana 96 000 zł rocznie, ok. 2,1 raza więcej niż koszt programu.
Uwaga: Kalkulacja przykładowa na założeniach własnych; nie obejmuje kar, kosztów reputacyjnych i odszkodowań. Orientacyjne widełki z wdrożeń 2025–2026; wycena indywidualna.
Materiał wideo
Często zadawane pytania
Ile kosztuje serwer on-premise dla systemu zezwoleń?
Wdrożenie rzędu 10–20 tys. zł netto, plus abonament od ok. 1–4 tys. zł miesięcznie. To orientacyjne widełki z wdrożeń 2025–2026; wycena indywidualna.
Czy SLA przewiduje kary umowne?
W zebranych strukturach nie. Zamiast kar stosuje się automatyczne obniżenie wynagrodzenia o 1% za każdą godzinę przekroczenia przy awarii strategicznej.
Czy kopie dobowe wystarczają?
Zależy od tego, ile danych możesz utracić. Dla wielu systemów dobowa kopia z retencją 14 dni jest dobrym punktem wyjścia, ale systemy procesowe mogą wymagać częstszych kopii konfiguracji i danych.
Źródła
Policzmy program dla Twojego zakładu
Przygotujemy kalkulację z Twoimi założeniami, strukturą SLA i abonamentu. Umów rozmowę z zespołem InnerWeb.
Porozmawiajmy